http://tarikhnema.ir/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Ghasemi 2026-08-03T20:01:27Z مشارکت‌های کاربر MediaWiki 1.31.1 http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19599 2025-05-25T05:31:27Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = قرن سوم هجری قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند. پاکستان. اسیای میانه <br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها = اعتقاد به حسن و قبح . وجوب عقلی شناخت خدا<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> <br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی شد.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> 1. اعتقاد به توحید :<br /> ماتریدیه به توحید به عنوان اساس دین توجه ویژه‌ای دارند. آن‌ها اعتقاد دارند که خداوند یگانه است و هیچ شریکی ندارد. به علاوه، برای فهم خداوند از عقل و دلایل عقلی استفاده می‌کنند، ولی معتقدند که برخی از ویژگی‌های خداوند تنها از طریق وحی قابل شناخت است.<br /> <br /> 2. معرفت خداوند از طریق عقل و وحی :<br /> ماتریدیه معتقدند که برای شناخت خداوند، انسان هم باید از عقل و هم از وحی بهره ببرد. عقل انسان می‌تواند به طور مستقل وجود خداوند و ضروریات ایمان را درک کند، اما جزئیات امور دینی تنها از طریق وحی قابل دسترسی است.<br /> <br /> در مذهب ماتریدیه، عقل به عنوان یکی از ابزارهای شناخت دین و اصول اعتقادی مطرح است. به این معنا که انسان می‌تواند با استفاده از عقل خود به بسیاری از مسائل دینی پی ببرد، مثلاً درک ضرورت وجود خداوند یا فهم معانی ابتدایی دین از جمله مسائل اخلاقی.<br /> <br /> آنها با استدلال به آيه «وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلماً» (طه/ 110) شناخت ذات الهي را غيرممكن مي‌دانند. اما شناخت موجود بودن خدا را مانند ديگر مذاهب اسلامی، امری واجب و ضروری می دانند. در خصوص شناخت صفات و افعال الهي نيز معتقدند پس از شناخت وجود خدا برای شناخت بهتر حضرت حق بايد صفات و افعال او را به تفصيل شناخت و اثبات كرد. ايشان برای اثبات وجود و صفات الهی براهينی مانند: برهان حدوث، برهان وجوب و امكان، برهان نظم و … را میاورند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384<br /> <br /> [[رده:فرق و مذاهب اسلامی]]</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19590 2025-05-23T15:14:35Z

<p>Ghasemi: /* سیر تاریخی */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = قرن سوم هجری قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند. پاکستان. اسیای میانه <br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها = اعتقاد به حسن و قبح . وجوب عقلی شناخت خدا<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> <br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی شد.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> 1. اعتقاد به توحید :<br /> ماتریدیه به توحید به عنوان اساس دین توجه ویژه‌ای دارند. آن‌ها اعتقاد دارند که خداوند یگانه است و هیچ شریکی ندارد. به علاوه، برای فهم خداوند از عقل و دلایل عقلی استفاده می‌کنند، ولی معتقدند که برخی از ویژگی‌های خداوند تنها از طریق وحی قابل شناخت است.<br /> <br /> 2. معرفت خداوند از طریق عقل و وحی :<br /> ماتریدیه معتقدند که برای شناخت خداوند، انسان هم باید از عقل و هم از وحی بهره ببرد. عقل انسان می‌تواند به طور مستقل وجود خداوند و ضروریات ایمان را درک کند، اما جزئیات امور دینی تنها از طریق وحی قابل دسترسی است.<br /> <br /> در مذهب ماتریدیه، عقل به عنوان یکی از ابزارهای شناخت دین و اصول اعتقادی مطرح است. به این معنا که انسان می‌تواند با استفاده از عقل خود به بسیاری از مسائل دینی پی ببرد، مثلاً درک ضرورت وجود خداوند یا فهم معانی ابتدایی دین از جمله مسائل اخلاقی.<br /> <br /> آنها با استدلال به آيه «وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلماً» (طه/ 110) شناخت ذات الهي را غيرممكن مي‌دانند. اما شناخت موجود بودن خدا را مانند ديگر مذاهب اسلامی، امری واجب و ضروری می دانند. در خصوص شناخت صفات و افعال الهي نيز معتقدند پس از شناخت وجود خدا برای شناخت بهتر حضرت حق بايد صفات و افعال او را به تفصيل شناخت و اثبات كرد. ايشان برای اثبات وجود و صفات الهی براهينی مانند: برهان حدوث، برهان وجوب و امكان، برهان نظم و … را میاورند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19589 2025-05-23T15:13:25Z

<p>Ghasemi: /* سیر تاریخی */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = قرن سوم هجری قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند. پاکستان. اسیای میانه <br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها = اعتقاد به حسن و قبح . وجوب عقلی شناخت خدا<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> <br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> 1. اعتقاد به توحید :<br /> ماتریدیه به توحید به عنوان اساس دین توجه ویژه‌ای دارند. آن‌ها اعتقاد دارند که خداوند یگانه است و هیچ شریکی ندارد. به علاوه، برای فهم خداوند از عقل و دلایل عقلی استفاده می‌کنند، ولی معتقدند که برخی از ویژگی‌های خداوند تنها از طریق وحی قابل شناخت است.<br /> <br /> 2. معرفت خداوند از طریق عقل و وحی :<br /> ماتریدیه معتقدند که برای شناخت خداوند، انسان هم باید از عقل و هم از وحی بهره ببرد. عقل انسان می‌تواند به طور مستقل وجود خداوند و ضروریات ایمان را درک کند، اما جزئیات امور دینی تنها از طریق وحی قابل دسترسی است.<br /> <br /> در مذهب ماتریدیه، عقل به عنوان یکی از ابزارهای شناخت دین و اصول اعتقادی مطرح است. به این معنا که انسان می‌تواند با استفاده از عقل خود به بسیاری از مسائل دینی پی ببرد، مثلاً درک ضرورت وجود خداوند یا فهم معانی ابتدایی دین از جمله مسائل اخلاقی.<br /> <br /> آنها با استدلال به آيه «وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلماً» (طه/ 110) شناخت ذات الهي را غيرممكن مي‌دانند. اما شناخت موجود بودن خدا را مانند ديگر مذاهب اسلامی، امری واجب و ضروری می دانند. در خصوص شناخت صفات و افعال الهي نيز معتقدند پس از شناخت وجود خدا برای شناخت بهتر حضرت حق بايد صفات و افعال او را به تفصيل شناخت و اثبات كرد. ايشان برای اثبات وجود و صفات الهی براهينی مانند: برهان حدوث، برهان وجوب و امكان، برهان نظم و … را میاورند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19574 2025-05-23T09:16:21Z

<p>Ghasemi: /* عقاید مهم */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = قرن سوم هجری قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند. پاکستان. اسیای میانه <br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها = اعتقاد به حسن و قبح . وجوب عقلی شناخت خدا<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> <br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> سه مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تاسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> 1. اعتقاد به توحید :<br /> ماتریدیه به توحید به عنوان اساس دین توجه ویژه‌ای دارند. آن‌ها اعتقاد دارند که خداوند یگانه است و هیچ شریکی ندارد. به علاوه، برای فهم خداوند از عقل و دلایل عقلی استفاده می‌کنند، ولی معتقدند که برخی از ویژگی‌های خداوند تنها از طریق وحی قابل شناخت است.<br /> <br /> 2. معرفت خداوند از طریق عقل و وحی :<br /> ماتریدیه معتقدند که برای شناخت خداوند، انسان هم باید از عقل و هم از وحی بهره ببرد. عقل انسان می‌تواند به طور مستقل وجود خداوند و ضروریات ایمان را درک کند، اما جزئیات امور دینی تنها از طریق وحی قابل دسترسی است.<br /> <br /> در مذهب ماتریدیه، عقل به عنوان یکی از ابزارهای شناخت دین و اصول اعتقادی مطرح است. به این معنا که انسان می‌تواند با استفاده از عقل خود به بسیاری از مسائل دینی پی ببرد، مثلاً درک ضرورت وجود خداوند یا فهم معانی ابتدایی دین از جمله مسائل اخلاقی.<br /> <br /> آنها با استدلال به آيه «وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلماً» (طه/ 110) شناخت ذات الهي را غيرممكن مي‌دانند. اما شناخت موجود بودن خدا را مانند ديگر مذاهب اسلامی، امری واجب و ضروری می دانند. در خصوص شناخت صفات و افعال الهي نيز معتقدند پس از شناخت وجود خدا برای شناخت بهتر حضرت حق بايد صفات و افعال او را به تفصيل شناخت و اثبات كرد. ايشان برای اثبات وجود و صفات الهی براهينی مانند: برهان حدوث، برهان وجوب و امكان، برهان نظم و … را میاورند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19573 2025-05-23T09:15:10Z

<p>Ghasemi: /* عقاید مهم */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = قرن سوم هجری قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند. پاکستان. اسیای میانه <br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها = اعتقاد به حسن و قبح . وجوب عقلی شناخت خدا<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> <br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> سه مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تاسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> 1. اعتقاد به توحید :<br /> ماتریدیه به توحید به عنوان اساس دین توجه ویژه‌ای دارند. آن‌ها اعتقاد دارند که خداوند یگانه است و هیچ شریکی ندارد. به علاوه، برای فهم خداوند از عقل و دلایل عقلی استفاده می‌کنند، ولی معتقدند که برخی از ویژگی‌های خداوند تنها از طریق وحی قابل شناخت است.<br /> <br /> 2. معرفت خداوند از طریق عقل و وحی :<br /> ماتریدیه معتقدند که برای شناخت خداوند، انسان هم باید از عقل و هم از وحی بهره ببرد. عقل انسان می‌تواند به طور مستقل وجود خداوند و ضروریات ایمان را درک کند، اما جزئیات امور دینی تنها از طریق وحی قابل دسترسی است.<br /> <br /> در مذهب ماتریدیه، عقل به عنوان یکی از ابزارهای شناخت دین و اصول اعتقادی مطرح است. به این معنا که انسان می‌تواند با استفاده از عقل خود به بسیاری از مسائل دینی پی ببرد، مثلاً درک ضرورت وجود خداوند یا فهم معانی ابتدایی دین از جمله مسائل اخلاقی.<br /> <br /> آنها با استدلال به آيه «وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلماً» (طه/ 110) شناخت ذات الهي را غيرممكن مي‌دانند. اما شناخت موجود بودن خدا را مانند ديگر مذاهب اسلامی، امری واجب و ضروری می دانند. در خصوص شناخت صفات و افعال الهي نيز معتقدند پس از شناخت وجود خدا برای شناخت بهتر حضرت حق بايد صفات و افعال او را به تفصيل شناخت و اثبات كرد. ايشان برای اثبات وجود و صفات الهی براهينی مانند: برهان حدوث، برهان وجوب و امكان، برهان نظم و … را ميیآورند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19572 2025-05-23T09:13:45Z

<p>Ghasemi: /* عقاید مهم */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = قرن سوم هجری قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند. پاکستان. اسیای میانه <br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها = اعتقاد به حسن و قبح . وجوب عقلی شناخت خدا<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> <br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> سه مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تاسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> 1. اعتقاد به توحید :<br /> ماتریدیه به توحید به عنوان اساس دین توجه ویژه‌ای دارند. آن‌ها اعتقاد دارند که خداوند یگانه است و هیچ شریکی ندارد. به علاوه، برای فهم خداوند از عقل و دلایل عقلی استفاده می‌کنند، ولی معتقدند که برخی از ویژگی‌های خداوند تنها از طریق وحی قابل شناخت است.<br /> <br /> 2. معرفت خداوند از طریق عقل و وحی :<br /> ماتریدیه معتقدند که برای شناخت خداوند، انسان هم باید از عقل و هم از وحی بهره ببرد. عقل انسان می‌تواند به طور مستقل وجود خداوند و ضروریات ایمان را درک کند، اما جزئیات امور دینی تنها از طریق وحی قابل دسترسی است.<br /> <br /> در مذهب ماتریدیه، عقل به عنوان یکی از ابزارهای شناخت دین و اصول اعتقادی مطرح است. به این معنا که انسان می‌تواند با استفاده از عقل خود به بسیاری از مسائل دینی پی ببرد، مثلاً درک ضرورت وجود خداوند یا فهم معانی ابتدایی دین از جمله مسائل اخلاقی.<br /> <br /> آنها با استدلال به آيه «وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلماً» (طه/ 110) شناخت ذات الهي را غيرممكن مي‌دانند. اما شناخت موجود بودن خدا را مانند ديگر مذاهب اسلامی، امری واجب و ضروری ميی دانند. در خصوص شناخت صفات و افعال الهي نيز معتقدند پس از شناخت وجود خدا برای شناخت بهتر حضرت حق بايد صفات و افعال او را به تفصيل شناخت و اثبات كرد. ايشان برای اثبات وجود و صفات الهی براهينی مانند: برهان حدوث، برهان وجوب و امكان، برهان نظم و … را ميیآورند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19571 2025-05-23T09:12:34Z

<p>Ghasemi: /* سیر تاریخی */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = قرن سوم هجری قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند. پاکستان. اسیای میانه <br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها = اعتقاد به حسن و قبح . وجوب عقلی شناخت خدا<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> <br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> سه مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تاسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> 1. اعتقاد به توحید<br /> ماتریدیه به توحید به عنوان اساس دین توجه ویژه‌ای دارند. آن‌ها اعتقاد دارند که خداوند یگانه است و هیچ شریکی ندارد. به علاوه، برای فهم خداوند از عقل و دلایل عقلی استفاده می‌کنند، ولی معتقدند که برخی از ویژگی‌های خداوند تنها از طریق وحی قابل شناخت است.<br /> <br /> 2. معرفت خداوند از طریق عقل و وحی<br /> ماتریدیه معتقدند که برای شناخت خداوند، انسان هم باید از عقل و هم از وحی بهره ببرد. عقل انسان می‌تواند به طور مستقل وجود خداوند و ضروریات ایمان را درک کند، اما جزئیات امور دینی تنها از طریق وحی قابل دسترسی است.<br /> <br /> 3.در مذهب ماتریدیه، عقل به عنوان یکی از ابزارهای شناخت دین و اصول اعتقادی مطرح است. به این معنا که انسان می‌تواند با استفاده از عقل خود به بسیاری از مسائل دینی پی ببرد، مثلاً درک ضرورت وجود خداوند یا فهم معانی ابتدایی دین از جمله مسائل اخلاقی.<br /> <br /> آنها با استدلال به آيه «وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلماً» (طه/ 110) شناخت ذات الهي را غيرممكن مي‌دانند. اما شناخت موجود بودن خدا را مانند ديگر مذاهب اسلامی، امری واجب و ضروری ميی دانند. در خصوص شناخت صفات و افعال الهي نيز معتقدند پس از شناخت وجود خدا برای شناخت بهتر حضرت حق بايد صفات و افعال او را به تفصيل شناخت و اثبات كرد. ايشان برای اثبات وجود و صفات الهی براهينی مانند: برهان حدوث، برهان وجوب و امكان، برهان نظم و … را ميیآورند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19570 2025-05-23T09:08:58Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = قرن سوم هجری قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند. پاکستان. اسیای میانه <br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها = اعتقاد به حسن و قبح . وجوب عقلی شناخت خدا<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> <br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تاسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> 1. اعتقاد به توحید<br /> ماتریدیه به توحید به عنوان اساس دین توجه ویژه‌ای دارند. آن‌ها اعتقاد دارند که خداوند یگانه است و هیچ شریکی ندارد. به علاوه، برای فهم خداوند از عقل و دلایل عقلی استفاده می‌کنند، ولی معتقدند که برخی از ویژگی‌های خداوند تنها از طریق وحی قابل شناخت است.<br /> <br /> 2. معرفت خداوند از طریق عقل و وحی<br /> ماتریدیه معتقدند که برای شناخت خداوند، انسان هم باید از عقل و هم از وحی بهره ببرد. عقل انسان می‌تواند به طور مستقل وجود خداوند و ضروریات ایمان را درک کند، اما جزئیات امور دینی تنها از طریق وحی قابل دسترسی است.<br /> <br /> 3.در مذهب ماتریدیه، عقل به عنوان یکی از ابزارهای شناخت دین و اصول اعتقادی مطرح است. به این معنا که انسان می‌تواند با استفاده از عقل خود به بسیاری از مسائل دینی پی ببرد، مثلاً درک ضرورت وجود خداوند یا فهم معانی ابتدایی دین از جمله مسائل اخلاقی.<br /> <br /> آنها با استدلال به آيه «وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلماً» (طه/ 110) شناخت ذات الهي را غيرممكن مي‌دانند. اما شناخت موجود بودن خدا را مانند ديگر مذاهب اسلامی، امری واجب و ضروری ميی دانند. در خصوص شناخت صفات و افعال الهي نيز معتقدند پس از شناخت وجود خدا برای شناخت بهتر حضرت حق بايد صفات و افعال او را به تفصيل شناخت و اثبات كرد. ايشان برای اثبات وجود و صفات الهی براهينی مانند: برهان حدوث، برهان وجوب و امكان، برهان نظم و … را ميیآورند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19484 2025-05-19T16:18:35Z

<p>Ghasemi: /* عقاید مهم */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = قرن سوم هجری قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند. پاکستان. اسیای میانه <br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها = اعتقاد به حسن و قبح . وجوب عقلی شناخت خدا<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تاسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> 1. اعتقاد به توحید<br /> ماتریدیه به توحید به عنوان اساس دین توجه ویژه‌ای دارند. آن‌ها اعتقاد دارند که خداوند یگانه است و هیچ شریکی ندارد. به علاوه، برای فهم خداوند از عقل و دلایل عقلی استفاده می‌کنند، ولی معتقدند که برخی از ویژگی‌های خداوند تنها از طریق وحی قابل شناخت است.<br /> <br /> 2. معرفت خداوند از طریق عقل و وحی<br /> ماتریدیه معتقدند که برای شناخت خداوند، انسان هم باید از عقل و هم از وحی بهره ببرد. عقل انسان می‌تواند به طور مستقل وجود خداوند و ضروریات ایمان را درک کند، اما جزئیات امور دینی تنها از طریق وحی قابل دسترسی است.<br /> <br /> 3.در مذهب ماتریدیه، عقل به عنوان یکی از ابزارهای شناخت دین و اصول اعتقادی مطرح است. به این معنا که انسان می‌تواند با استفاده از عقل خود به بسیاری از مسائل دینی پی ببرد، مثلاً درک ضرورت وجود خداوند یا فهم معانی ابتدایی دین از جمله مسائل اخلاقی.<br /> <br /> آنها با استدلال به آيه «وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلماً» (طه/ 110) شناخت ذات الهي را غيرممكن مي‌دانند. اما شناخت موجود بودن خدا را مانند ديگر مذاهب اسلامی، امری واجب و ضروری ميی دانند. در خصوص شناخت صفات و افعال الهي نيز معتقدند پس از شناخت وجود خدا برای شناخت بهتر حضرت حق بايد صفات و افعال او را به تفصيل شناخت و اثبات كرد. ايشان برای اثبات وجود و صفات الهی براهينی مانند: برهان حدوث، برهان وجوب و امكان، برهان نظم و … را ميیآورند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19441 2025-05-17T19:08:26Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = قرن سوم هجری قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند. پاکستان. اسیای میانه <br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها = اعتقاد به حسن و قبح . وجوب عقلی شناخت خدا<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تاسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> آنها با استدلال به آيه «وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلماً» (طه/ 110) شناخت ذات الهي را غيرممكن مي‌دانند. اما شناخت موجود بودن خدا را مانند ديگر مذاهب اسلامی، امری واجب و ضروری ميی دانند. در خصوص شناخت صفات و افعال الهي نيز معتقدند پس از شناخت وجود خدا برای شناخت بهتر حضرت حق بايد صفات و افعال او را به تفصيل شناخت و اثبات كرد. ايشان برای اثبات وجود و صفات الهی براهينی مانند: برهان حدوث، برهان وجوب و امكان، برهان نظم و … را ميیآورند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19440 2025-05-17T19:01:46Z

<p>Ghasemi: /* عقاید مهم */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = <br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند و افغانستان و ترکیه<br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تاسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> آنها با استدلال به آيه «وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلماً» (طه/ 110) شناخت ذات الهي را غيرممكن مي‌دانند. اما شناخت موجود بودن خدا را مانند ديگر مذاهب اسلامی، امری واجب و ضروری ميی دانند. در خصوص شناخت صفات و افعال الهي نيز معتقدند پس از شناخت وجود خدا برای شناخت بهتر حضرت حق بايد صفات و افعال او را به تفصيل شناخت و اثبات كرد. ايشان برای اثبات وجود و صفات الهی براهينی مانند: برهان حدوث، برهان وجوب و امكان، برهان نظم و … را ميیآورند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19403 2025-05-11T05:09:57Z

<p>Ghasemi: /* سیر تاریخی */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = <br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند و افغانستان و ترکیه<br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تاسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19366 2025-05-10T19:50:59Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = <br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند و افغانستان و ترکیه<br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> [[پانویس]]<br /> <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> #اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> #گسترش ماتریدیه ص 134<br /> #تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19363 2025-05-10T19:47:44Z

<p>Ghasemi: /* سیر تاریخی مذهب ماتریدیه */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = <br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند و افغانستان و ترکیه<br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی ==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> گسترش ماتریدیه ص 134<br /> تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19360 2025-05-10T19:46:03Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = <br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند و افغانستان و ترکیه<br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> [[تاریخ فرق و مذاهب اسلامی]]<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> گسترش ماتریدیه ص 134<br /> تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19356 2025-05-10T19:43:24Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر = عکس مرتبط با مذهب ماتریدیه<br /> |مؤسس = ابومنصور ماتریدی<br /> | سال تأسیس = <br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = هند و افغانستان و ترکیه<br /> | شهرهای مهم = <br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش = درگیری اعتقادی<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =کتاب التوحید<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> گسترش ماتریدیه ص 134<br /> تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19353 2025-05-10T19:30:53Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = ماتریدیه عکس.PNG<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر =<br /> |مؤسس = <br /> | سال تأسیس = 11 قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = جهان اسلام<br /> | شهرهای مهم = نجف، قم، مشهد<br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش =<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> گسترش ماتریدیه ص 134<br /> تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19351 2025-05-10T19:29:36Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = [[پرونده:File.jpg]]<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر =<br /> |مؤسس = <br /> | سال تأسیس = 11 قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = جهان اسلام<br /> | شهرهای مهم = نجف، قم، مشهد<br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش =<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> گسترش ماتریدیه ص 134<br /> تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19347 2025-05-10T19:27:52Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = عکس از کتاب ماتریدیه.png<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر =<br /> |مؤسس = <br /> | سال تأسیس = 11 قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = جهان اسلام<br /> | شهرهای مهم = نجف، قم، مشهد<br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش =<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> گسترش ماتریدیه ص 134<br /> تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19346 2025-05-10T19:23:56Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = <br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر =<br /> |مؤسس = <br /> | سال تأسیس = 11 قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = جهان اسلام<br /> | شهرهای مهم = نجف، قم، مشهد<br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش =<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> ==پانویس==<br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 321 <br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ص 324و 325<br /> گسترش ماتریدیه ص 134<br /> تاریخ فرق اسلامی ص 299<br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19344 2025-05-10T19:20:07Z

<p>Ghasemi: /* منابع */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = <br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر =<br /> |مؤسس = <br /> | سال تأسیس = 11 قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = جهان اسلام<br /> | شهرهای مهم = نجف، قم، مشهد<br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش =<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> <br /> ==منابع==<br /> نویسنده : زهرا قاسمی<br /> *اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی ، رضا برنجکار ، 1387<br /> *مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف ، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، بهار 1387 <br /> *تاریخ فرق اسلامی ، حسین صابری ، 1384</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19341 2025-05-10T19:13:51Z

<p>Ghasemi: /* منابع */</p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = <br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر =<br /> |مؤسس = <br /> | سال تأسیس = 11 قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = جهان اسلام<br /> | شهرهای مهم = نجف، قم، مشهد<br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش =<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> <br /> ==منابع==<br /> زهرا قاسمی<br /> اشنایی با فرق و مذاهب اسلامی 321-325<br /> مقاله گسترش ماتریدیه، انیسه سادات حسینی شریف</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19315 2025-05-10T18:13:28Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = <br /> | تصویر = <br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر =<br /> |مؤسس = <br /> | سال تأسیس = 11 قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = تسنن<br /> | گستره جغرافیایی = جهان اسلام<br /> | شهرهای مهم = نجف، قم، مشهد<br /> | زیارتگاه‌ها = <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش =<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> <br /> ==منابع==<br /> زهرا قاسمی</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19310 2025-05-10T18:09:46Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br /> | عنوان = امامیه<br /> | تصویر = حرم امام علي.jpg<br /> | اندازه تصویر =<br /> | توضیح تصویر =حرم امام علی علیه‌السلام در شهر نجف کشور عراق<br /> |مؤسس = امام علی<br /> | سال تأسیس = 11 قمری<br /> | قدمت =<br /> | گرایش = شیعه<br /> | گستره جغرافیایی = جهان اسلام<br /> | شهرهای مهم = نجف، قم، مشهد<br /> | زیارتگاه‌ها = حرم امام علی، بقیع، <br /> | وقایع مهم =<br /> | حکومت‌ها =<br /> | علل پیدایش =<br /> | نام‌های دیگر =<br /> | از فرقه‌های =<br /> | از شاخه‌های =<br /> | باورها =<br /> | داعیان =<br /> | فرقه‌ها =<br /> | شاخه‌ها =<br /> | رهبر/امام کنونی =<br /> | رهبران/امامان =<br /> | آئین‌ها =<br /> | کتاب‌های مهم =<br /> | وضعیت =<br /> | تاریخ انقراض =<br /> | تعداد پیروان =<br /> | مؤسسات =<br /> | مذهبی =<br /> | اجتماعی =<br /> | سیاسی =<br /> }}<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.<br /> <br /> <br /> ==منابع==<br /> زهرا قاسمی</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19308 2025-05-10T18:04:34Z

<p>Ghasemi: /* اشخاص مهم */</p> <hr /> <div>زهرا قاسمی<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> <br /> * 3-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 4-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85_%D8%A8%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C&diff=19306 2025-05-10T18:03:04Z

<p>Ghasemi: صفحه‌ای تازه حاوی «علی بن محمد بن حسین بزدوی ، از فقها و علمای بزرگ حنفی‌مذهب و صاحب آثار متعدد،...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>علی بن محمد بن حسین بزدوی ، از فقها و علمای بزرگ حنفی‌مذهب و صاحب آثار متعدد، از جمله «كنز الوصول إلی معرفة الأصول المشهور بأصول البزدوي».</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85_%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C&diff=19305 2025-05-10T18:00:29Z

<p>Ghasemi: صفحه‌ای تازه حاوی «اسحاق بن محمد بن اسماعیل بن ابراهیم بن زید، مشهور به حکیم سمرقندی و ابوالقاس...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>اسحاق بن محمد بن اسماعیل بن ابراهیم بن زید، مشهور به حکیم سمرقندی و ابوالقاسم حکیم سمرقندی حکیم، متکلم، قاضی و عالم حنفی ماوراءالنهر در اواخر سدهٔ سه و نیمهٔ نخست سدهٔ چهار هجری قمری بود. او از پیروان و شاگردان ابومنصور ماتریدی بود.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B3%D9%86%D9%86&diff=19302 2025-05-10T17:58:37Z

<p>Ghasemi: صفحه‌ای تازه حاوی «اهل سنت و جماعت، یکی از دو مذهب بزرگ اسلام است که اکثریتِ جمعیتی مسلمانان را...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>اهل سنت و جماعت، یکی از دو مذهب بزرگ اسلام است که اکثریتِ جمعیتی مسلمانان را شامل می‌شود. اهل سنت با نام‌های سنی و اهل تسنن نیز شناخته می‌شوند. اهل سنت شامل فرقه‌هایی است که به وجود نص بر امام و خلیفه رسول خدا(ص) معتقد نیستند و تعیین خلیفه و امام را برعهده مسلمانان و به انتخاب آنان می‌دانند.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%87%D8%A7&diff=19301 2025-05-10T17:56:57Z

<p>Ghasemi: صفحه‌ای تازه حاوی «گروهی از ترکان پیش از ظهور اسلام از سیحون و جیحون و دریاچه آرال گذشته و به دری...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>گروهی از ترکان پیش از ظهور اسلام از سیحون و جیحون و دریاچه آرال گذشته و به دریاچه مازندران رسیده بودند. آن‌ها به هنگام ظهور اسلام با روحیه جنگجویی، اسب‌سواری و تیراندازی و چابکی به سمت خراسان و ایران حمله کردند.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=19299 2025-05-10T17:54:07Z

<p>Ghasemi: صفحه‌ای تازه حاوی «شافعی نام یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت و جماعت از دین اسلام است؛ و از مذاهب ف...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>شافعی نام یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت و جماعت از دین اسلام است؛ و از مذاهب فقهی و پیرو ابوعبدالله محمد بن ادریس شافعی و از پیشوایان چهارگانه اهل سنت و جماعت است ودر کنار مذهب حنفی بیشترین پیروان را درمیان مذاهب اسلامی دارند. شافعی بین سال‌های ۱۴۶ تا ۱۵۰ قمری در فلسطین به دنیا آمد و در سال ۲۰۴ وفات یافت.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%B1%DB%8C&diff=19298 2025-05-10T17:52:51Z

<p>Ghasemi: صفحه‌ای تازه حاوی «اشاعره از گروه‎‌های کلامی اهل سنت و پیرو مکتب کلامی ابوالحسن علی بن اسماعیل...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>اشاعره از گروه‎‌های کلامی اهل سنت و پیرو مکتب کلامی ابوالحسن علی بن اسماعیل اشعری . ابوالحسن اشعری، ابتدا معتزلی بود و در جستجوی راهی معتدل در میان عقل‎گرایی افراطی معتزله و خِرَدگریزی اهل حدیث برآمد، اما در نهایت، آراء اهل حدیث را همراه با نوعی تبیین عقلی پذیرفت. به باور برخی،‌ او نتوانست اشکالات اساسی دیدگاه اهل حدیث همچون جبرگرایی را رفع کند.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B2%D8%A7%D9%84&diff=19296 2025-05-10T17:51:04Z

<p>Ghasemi: صفحه‌ای تازه حاوی «معتزله فرقه‌ای کلامی است که ابتدای سده دوم هجری قمری ایجاد شد. بر اساس داستا...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>معتزله فرقه‌ای کلامی است که ابتدای سده دوم هجری قمری ایجاد شد. بر اساس داستانی مشهور نخستین رهبر این گروه واصل بن عطاء بود. او با طرح نظریه‌ای جدید درباره جایگاه مرتکب گناهان کبیره در برابر مرجئه و خوارج قرار گرفت. بر اساس نظر او مرتکب گناه کبیره نه چنان که مرجئه می‌گفتند مومن است و نه چنان که خوارج گفته‌اند کافر بلکه او فاسق است و جایگاهی بین ایمان و کفر دارد.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D9%86%D8%A8%D9%84&diff=19292 2025-05-10T17:47:50Z

<p>Ghasemi: صفحه‌ای تازه حاوی «احمد بن حَنبَل (۱۶۴- ۲۴۱ق) از فقهای چهارگانه اهل سنت و از محدثان آنان بود که فق...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>احمد بن حَنبَل (۱۶۴- ۲۴۱ق) از فقهای چهارگانه اهل سنت و از محدثان آنان بود که فقه‌اش بیش از مذاهب دیگر، به ظاهر احادیث پیامبر(ص) و اقوال صحابه گرایش داشته است. شافعی (از فقهای چهارگانه اهل سنت) و هشیم بن بشیر از استادان او بوده‌اند.<br /> او از ناقلان حدیث غدیر و دیگر احادیث فضیلت امیرالمؤمنین(ع) است. احمد بن حنبل ۳۰ هزار حدیث در فضیلت امام علی(ع) حفظ بود و او را در این زمینه بی‌همتا می‌دانستند.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF&diff=19291 2025-05-10T17:44:25Z

<p>Ghasemi: صفحه‌ای تازه حاوی « معاد از اصول دین اسلام و ادیان الهی و در اصطلاح متکلمان به معنای بازگشت روح ب...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div><br /> معاد از اصول دین اسلام و ادیان الهی و در اصطلاح متکلمان به معنای بازگشت روح به جسم پس از مرگ و زندگی دوباره انسان در روز قیامت است. بنا بر این اصل، همه انسان‌ها در روز قیامت دوباره زنده می‌شوند، اعمال آنها در پیشگاه الهی سنجیده می‌گردد و به کیفر یا پاداش درستکاری یا بدکاری خود می‌رسند.<br /> <br /> معاد در دین اسلام، پس از توحید، مهم‌ترین اعتقاد و ایمان به آن شرط مسلمانی شمرده شده است. در ۱۴۰۰ تا ۲۰۰۰ آیه از قرآن پیرامون معاد و زندگی اخروی سخن گفته شده است. اعتقاد به معاد را عامل اجرای عدالت، سلامت جامعه، ناامیدنشدن در سختی‌های زندگی، رعایت حقوق دیگران و... برشمرده‌اند.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AA&diff=19289 2025-05-10T17:42:54Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>واژه «نبوت» ‌در لغت به معنای پیامبری، و واژه «نبی» به معنای پیامبر است. نبوت یا پیامبری ادعای یک نبی مبنی بر رساندن پیامی است ادعا شده از سوی یک خدا به او وحی شده‌است. چنین مفهومی به خصوص در ادیان ابراهیمی اهمیت زیادی دارد. نبوت یا پیامبری، گزینشی الهی است که معارف الهی از سوی خداوند بر بنده برگزیده‌اش وحی می‌شود تا اخلاق و کردار بندگان را در مسیر کمال و سعادت، رهبری کند. مهمترین ویژگی‌های پیامبران، دریافت وحی تشریعی، توانایی معجزه و عصمت است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AA&diff=19287 2025-05-10T17:41:47Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>واژه «نبوت» ‌در لغت به معنای پیامبری، و واژه «نبی» به معنای پیامبر است. نبوت یا پیامبری ادعای یک نبی مبنی بر رساندن پیامی است ادعا شده از سوی یک خدا به او وحی شده‌است. چنین مفهومی به خصوص در ادیان ابراهیمی اهمیت زیادی دارد.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%AA&diff=19285 2025-05-10T17:40:40Z

<p>Ghasemi: صفحه‌ای تازه حاوی «خلافت جانشینی پیامبر اسلام(ص) در سیاست، حکومت و دیانت است. خلافت در آموزه‌ها...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>خلافت جانشینی پیامبر اسلام(ص) در سیاست، حکومت و دیانت است. خلافت در آموزه‌های شیعه، همان ولایت، امامت یا جانشینی پیامبر(ص) در همه امور دنیوی و اخروی است. خلفای رسول الله(ص) در مذهب تشیع، دوازده امام معصوم(ع) از اهل بیت اویند و تنها تفاوتی که با او دارند، این است که وحی بر آنها نازل نمی‌شود. پس از رحلت پیامبر(ص)، به جز دوره‌ کوتاه حکومت امام علی(ع) و امام حسن مجتبی (ع) خلافت رسمی، عملاً به غیرمعصومان رسید و در حدود سیزده قرن اشخاص و خاندان‌های متعددی در گستره جهان اسلام خود را مصداق خلیفه پیامبر(ص) معرفی کردند.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AA&diff=19284 2025-05-10T17:38:11Z

<p>Ghasemi: صفحه‌ای تازه حاوی « واژه «نبوت» ‌در لغت به معنای پیامبری، و واژه «نبی» به معنای پیامبر است.» ایجاد کرد</p> <hr /> <div><br /> واژه «نبوت» ‌در لغت به معنای پیامبری، و واژه «نبی» به معنای پیامبر است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF&diff=19283 2025-05-10T17:34:57Z

<p>Ghasemi: صفحه‌ای تازه حاوی «توحید، بنیادی‌ترین اصل اعتقادی در اسلام، به معنای یکتا و بی‌مانند دانستن خ...» ایجاد کرد</p> <hr /> <div>توحید، بنیادی‌ترین اصل اعتقادی در اسلام، به معنای یکتا و بی‌مانند دانستن خداوند، و همچنین بی‌شریک بودن او در خلق جهان. نخستین جملات حضرت محمد(ص) در آغاز دعوت مردم به اسلام، حاوی شهادت بر یکتایی خدا و دوری از شرک بوده است. توحید همچنین در قرآن کریم و روایات معصومین، مورد توجه قرار گرفته و سوره توحید در همین موضوع است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19282 2025-05-10T17:33:12Z

<p>Ghasemi: /* اشخاص مهم */</p> <hr /> <div>زهرا قاسمی<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-[[ حکیم سمرقندی]]: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف [[السواد الاعظم]] را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-[[عبد الکریم بزدودی]]: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> * 3-[[علی بن سعید رستفقنی]]: از بزرگان و مشایخ سمرقند و اصحاب ابو منصور ماتریدی بود در فقه و اصول حنفیان جایگاه والا دارد گویا در سال 350 هجری قمری فوت کرده است.<br /> * 4-[[ابو احمد عیاض]]: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 5-[[ابو عبدالرحمان نجاری]]: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19281 2025-05-10T17:31:21Z

<p>Ghasemi: /* سیر تاریخی مذهب ماتریدیه */</p> <hr /> <div>زهرا قاسمی<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان [[شافعیان]] و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و [[عثمانی ها]] ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به [[تسنن]] بود و می توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-{{ حکیم سمرقندی}}: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف{{السواد الاعظم}}را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-{{عبد الکریم بزدودی}}: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> * 3-{{علی بن سعید رستفقنی}}: از بزرگان و مشایخ سمرقند و اصحاب ابو منصور ماتریدی بود در فقه و اصول حنفیان جایگاه والا دارد گویا در سال 350 هجری قمری فوت کرده است.<br /> * 4-{{ابو احمد عیاض}}: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 5-{{ابو عبدالرحمان نجاری}}: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19280 2025-05-10T17:29:46Z

<p>Ghasemi: /* پیدایش */</p> <hr /> <div>زهرا قاسمی<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان [[اهل حدیث]] و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب [[اعتزال]] توبه کرد، و خود را یار و یاور [[احمد بن حنبل]] معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او [[اشعری]] انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان {{شافعیان}} و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و {{عثمانی ها}} ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به {{تسنن}} بود و می¬توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه¬های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-{{ حکیم سمرقندی}}: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف{{السواد الاعظم}}را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-{{عبد الکریم بزدودی}}: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> * 3-{{علی بن سعید رستفقنی}}: از بزرگان و مشایخ سمرقند و اصحاب ابو منصور ماتریدی بود در فقه و اصول حنفیان جایگاه والا دارد گویا در سال 350 هجری قمری فوت کرده است.<br /> * 4-{{ابو احمد عیاض}}: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 5-{{ابو عبدالرحمان نجاری}}: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19279 2025-05-10T17:28:16Z

<p>Ghasemi: /* تعریف */</p> <hr /> <div>زهرا قاسمی<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام [[امامیه]] شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_[[توحید]] و صفات الهی<br /> * ۳_[[نبوت]]<br /> * ۴_امامت و [[خلافت]]<br /> * ۵_[[معاد]] در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید [[ابوحنیفه]] گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان {{اهل حدیث}} و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب {{اعتزال}} توبه کرد، و خود را یار و یاور {{احمد بن حنبل}} معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او {{اشعری}} انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان {{شافعیان}} و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و {{عثمانی ها}} ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به {{تسنن}} بود و می¬توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه¬های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-{{ حکیم سمرقندی}}: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف{{السواد الاعظم}}را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-{{عبد الکریم بزدودی}}: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> * 3-{{علی بن سعید رستفقنی}}: از بزرگان و مشایخ سمرقند و اصحاب ابو منصور ماتریدی بود در فقه و اصول حنفیان جایگاه والا دارد گویا در سال 350 هجری قمری فوت کرده است.<br /> * 4-{{ابو احمد عیاض}}: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 5-{{ابو عبدالرحمان نجاری}}: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19110 2025-05-04T04:35:13Z

<p>Ghasemi: /* اشخاص مهم مذهب ماتریدیه */</p> <hr /> <div>زهرا قاسمی<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام {{امامیه}} شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_{{توحید}} و صفات الهی<br /> * ۳_{{نبوت}}<br /> * ۴_امامت و {{خلافت}}<br /> * ۵_{{معاد}} در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید {{ابوحنیفه}} گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان {{اهل حدیث}} و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب {{اعتزال}} توبه کرد، و خود را یار و یاور {{احمد بن حنبل}} معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او {{اشعری}} انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان {{شافعیان}} و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و {{عثمانی ها}} ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به {{تسنن}} بود و می¬توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه¬های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم==<br /> * 1-{{ حکیم سمرقندی}}: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف{{السواد الاعظم}}را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-{{عبد الکریم بزدودی}}: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> * 3-{{علی بن سعید رستفقنی}}: از بزرگان و مشایخ سمرقند و اصحاب ابو منصور ماتریدی بود در فقه و اصول حنفیان جایگاه والا دارد گویا در سال 350 هجری قمری فوت کرده است.<br /> * 4-{{ابو احمد عیاض}}: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 5-{{ابو عبدالرحمان نجاری}}: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19109 2025-05-04T04:34:31Z

<p>Ghasemi: /* عقاید مهم مذهب ماتریدیه */</p> <hr /> <div>زهرا قاسمی<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام {{امامیه}} شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_{{توحید}} و صفات الهی<br /> * ۳_{{نبوت}}<br /> * ۴_امامت و {{خلافت}}<br /> * ۵_{{معاد}} در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید {{ابوحنیفه}} گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان {{اهل حدیث}} و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب {{اعتزال}} توبه کرد، و خود را یار و یاور {{احمد بن حنبل}} معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او {{اشعری}} انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان {{شافعیان}} و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و {{عثمانی ها}} ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به {{تسنن}} بود و می¬توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه¬های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم مذهب ماتریدیه==<br /> * 1-{{ حکیم سمرقندی}}: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف{{السواد الاعظم}}را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-{{عبد الکریم بزدودی}}: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> * 3-{{علی بن سعید رستفقنی}}: از بزرگان و مشایخ سمرقند و اصحاب ابو منصور ماتریدی بود در فقه و اصول حنفیان جایگاه والا دارد گویا در سال 350 هجری قمری فوت کرده است.<br /> * 4-{{ابو احمد عیاض}}: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 5-{{ابو عبدالرحمان نجاری}}: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدیه البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19108 2025-05-04T04:33:35Z

<p>Ghasemi: /* پراکندگی جمعیت مذهب ماتریدیه */</p> <hr /> <div>زهرا قاسمی<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام {{امامیه}} شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_{{توحید}} و صفات الهی<br /> * ۳_{{نبوت}}<br /> * ۴_امامت و {{خلافت}}<br /> * ۵_{{معاد}} در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید {{ابوحنیفه}} گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان {{اهل حدیث}} و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب {{اعتزال}} توبه کرد، و خود را یار و یاور {{احمد بن حنبل}} معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او {{اشعری}} انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان {{شافعیان}} و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و {{عثمانی ها}} ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به {{تسنن}} بود و می¬توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه¬های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم مذهب ماتریدیه==<br /> * 1-{{ حکیم سمرقندی}}: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف{{السواد الاعظم}}را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-{{عبد الکریم بزدودی}}: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> * 3-{{علی بن سعید رستفقنی}}: از بزرگان و مشایخ سمرقند و اصحاب ابو منصور ماتریدی بود در فقه و اصول حنفیان جایگاه والا دارد گویا در سال 350 هجری قمری فوت کرده است.<br /> * 4-{{ابو احمد عیاض}}: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 5-{{ابو عبدالرحمان نجاری}}: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم مذهب ماتریدیه==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدی که البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19107 2025-05-04T04:32:40Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div>زهرا قاسمی<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام {{امامیه}} شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_{{توحید}} و صفات الهی<br /> * ۳_{{نبوت}}<br /> * ۴_امامت و {{خلافت}}<br /> * ۵_{{معاد}} در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید {{ابوحنیفه}} گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان {{اهل حدیث}} و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب {{اعتزال}} توبه کرد، و خود را یار و یاور {{احمد بن حنبل}} معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او {{اشعری}} انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان {{شافعیان}} و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و {{عثمانی ها}} ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به {{تسنن}} بود و می¬توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه¬های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم مذهب ماتریدیه==<br /> * 1-{{ حکیم سمرقندی}}: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف{{السواد الاعظم}}را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-{{عبد الکریم بزدودی}}: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> * 3-{{علی بن سعید رستفقنی}}: از بزرگان و مشایخ سمرقند و اصحاب ابو منصور ماتریدی بود در فقه و اصول حنفیان جایگاه والا دارد گویا در سال 350 هجری قمری فوت کرده است.<br /> * 4-{{ابو احمد عیاض}}: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 5-{{ابو عبدالرحمان نجاری}}: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم مذهب ماتریدیه==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدی که البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19106 2025-05-04T04:31:49Z

<p>Ghasemi: /* تعریف مذهب ماتریدیه */</p> <hr /> <div>زهرا قاسمی<br /> <br /> ==تعریف==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام {{امامیه}} شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_{{توحید}} و صفات الهی<br /> * ۳_{{نبوت}}<br /> * ۴_امامت و {{خلافت}}<br /> * ۵_{{معاد}} در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید {{ابوحنیفه}} گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش مذهب ماتریدیه==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان {{اهل حدیث}} و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب {{اعتزال}} توبه کرد، و خود را یار و یاور {{احمد بن حنبل}} معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او {{اشعری}} انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان {{شافعیان}} و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و {{عثمانی ها}} ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به {{تسنن}} بود و می¬توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه¬های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم مذهب ماتریدیه==<br /> * 1-{{ حکیم سمرقندی}}: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف{{السواد الاعظم}}را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-{{عبد الکریم بزدودی}}: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> * 3-{{علی بن سعید رستفقنی}}: از بزرگان و مشایخ سمرقند و اصحاب ابو منصور ماتریدی بود در فقه و اصول حنفیان جایگاه والا دارد گویا در سال 350 هجری قمری فوت کرده است.<br /> * 4-{{ابو احمد عیاض}}: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 5-{{ابو عبدالرحمان نجاری}}: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم مذهب ماتریدیه==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدی که البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.</div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87_%D8%B9%DA%A9%D8%B3.PNG&diff=19084 2025-05-04T02:26:54Z

<p>Ghasemi: </p> <hr /> <div></div>

Ghasemi http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87&diff=19083 2025-05-04T02:16:17Z

<p>Ghasemi: /* اشخاص مهم مذهب ماتریدیه */</p> <hr /> <div>زهرا قاسمی<br /> <br /> ==تعریف مذهب ماتریدیه==<br /> ماتریدیه یکی از مذهب های اهل سنت است که این مذهب در قرن سوم هجری پدید آمده است. ماتریدیه در مسئله هایی مثل حسن و قبح و عدم جسم انگاری خداوند با کلام {{امامیه}} شباهت دارد ولی درباره امامت با شیعیان اختلاف نظر دارند. بنا به برخی گزارش ها اکنون بیش از نیمی از اهل سنت پیرو مکتب ماتریدیه هستند.<br /> ماتریدیه پیروان ابومنصور محمدبن محمدبن محمود ماتریدی سمرقندی هستند و مبانی اصلی این مذهب در ۵ بخش مطرح می شود:<br /> * ۱_جهان شناسی و ایمان <br /> * ۲_{{توحید}} و صفات الهی<br /> * ۳_{{نبوت}}<br /> * ۴_امامت و {{خلافت}}<br /> * ۵_{{معاد}} در روز قیامت(نه رجعت)<br /> البته این مبانی در ابتدا از عقاید {{ابوحنیفه}} گرفته شده است اما توسط ابومنصور ماتریدی و شاگردانش نظام مند گردیده است.<br /> <br /> ==پیدایش مذهب ماتریدیه==<br /> در ابتدای قرن چهارم دو شخصیت در دو منطقه، سر بلند کردند و مکتبی را که در حقیقت مکتب معتدلی میان {{اهل حدیث}} و مکتب معتزله بود، پدید آوردند.یکی از این دو نفر ابوالحسن اشعری است که در عراق از مذهب {{اعتزال}} توبه کرد، و خود را یار و یاور {{احمد بن حنبل}} معرفی نمود. همان طور که مذاهب چهارگانه فقهی به تدریج مذهب اهل سنت گردیدند.دیگری ابو منصور ماتریدی سمرقندی بود که در مشرق جهان اسلام، به جانبداری از اهل حدیث برخاست، و درست همان کاری را انجام دارد که همتای او {{اشعری}} انجام داد، و عجیب این که این دو بنیانگذار، در حالی که در یک عصر می زیستند و در یک مسیر گام بر می داشتند، از کار یکدیگر آگاه نبودند.<br /> <br /> ==سیر تاریخی مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> ماتریدی یکی از دو حوزه بزرگ کلام نظری است که پس از بر چیده شدن بساط مکتب اعتزال و برخی مکاتب کوچک دیگر در میان مسلمانان اهل سنت رواج یافت. در ایامی که آیین اشعری سرانجام میان {{شافعیان}} و مالکیان به صورت قدرتمندترین آیین در آمد ماتریدیه مکتب کلامی رایج حنفیه بود و {{عثمانی ها}} ترجیح می¬دادند که فقه حنفی شریعت رسمی حکومتشان باشد. بنابراین به پیشرفت کلام ماتریدی که به اندازه آیین اشعری مقید به {{تسنن}} بود و می¬توانست جایگزین آن شود ولی آیین اشعری که در این زمینه از نظر علمی در جذب افکار قوی تر بر رقیبش پیشی جست. اما به هر حال درباره تاریخ و گسترش ماتریدی ابهاماتی وجود دارد و بر خلاف اشعریه، تا پیش از یک قرن پس از مرگ بنیانگذارش هیچ گونه توجهی را در محافل کلامی دیگر به خود جلب نکرد. هیچ متکلم معتزلی یا اشعری و هیچ محدثی زحمت نوشتن ردیه ای بر آیین ماتریدی بر خود همراه نکرد حتی در شمار هیچ یک از مذاهب اسلامی نیز محسوب نمی¬شد.<br /> <br /> چهار مرحله گسترش ماتریدیه<br /> * 1-تآسیس و ظهور نیمه دوم قرن سوم تا سال( 333ق): این مرحله توسط ابو منصور ماتریدی رئیس این مکتب شکل گرفته است وی با تبین اندیشه کلامی و بنیان نهادن روش مناسب آن مکتبی را پایه گذاری کرده که با اندک زمانی پس از وی به نام او شهرت یافت.<br /> * 2-تکوین (332تا 400ق) در این زمان شاگردان ماتریدی و شاگردان شاگردان وی همچنین کسانی که شیفته روش و بینش او بودند فرقه کلامی ماتریدیه را به وجود آوردند و پایه¬های آن را مستحکم کردند و در تبلیغ و استقرار آن کوشیدند.<br /> * 3-گسترش و اقتدار (400 تا 1300 ق): در این دوره مکتب کلامی ماتریدیه که اینک کامل شده بود توسط دانشمندان ماتریدی در سراسر سرزمین های اسلامی به خصوص شرق و شمال شرق آسیا گسترش یافت.<br /> <br /> ==اشخاص مهم مذهب ماتریدیه==<br /> * 1-{{ حکیم سمرقندی}}: وی از شاگردان نامدار ابومنصور ماتریدی است و از همشهریان ماتریدی بوده است او فقه و کلام را نزد ابو منصور فرا گرفت و کتب معروف{{السواد الاعظم}}را که در حقیقت اعتقاد عامه ای برای ماتریدیان است را نگاشت احتمالآ قدیمی ترین متن مکتب ماتریدی است سمرقندی در سال342 هجری قمری در گذشت.<br /> * 2-{{عبد الکریم بزدودی}}: او فقیه و محدث بود و فقه را نزد ابو منصور فرا گرفت.<br /> * 3-{{علی بن سعید رستفقنی}}: از بزرگان و مشایخ سمرقند و اصحاب ابو منصور ماتریدی بود در فقه و اصول حنفیان جایگاه والا دارد گویا در سال 350 هجری قمری فوت کرده است.<br /> * 4-{{ابو احمد عیاض}}: ابواحمد عیاض از مهمترین عالمان روزگارخود بوده است در میان حنفیان جایگاه والای داشته است از مهمترین شاگردان ابو منصور بوده است.<br /> * 5-{{ابو عبدالرحمان نجاری}}: شاگرد دیگر که در کتب تراجم حنفی برای ابومنصور ماتریدی نام برده اندابوعبدالرحمان بن لیث نجاری است که همراه با حکیم سمرقندی در فقه و کلام از حضور ابو منصور علم آموخته است.<br /> <br /> ==عقاید مهم مذهب ماتریدیه==<br /> برخی عقاید مهم ماتریدی که البته بیانگر تفاوت او با اشعری هم هست عبارت اند از:<br /> * ۱_حسن و قبح افعال: اشاره حسن و قبح عقلی را انکار می کنند و حسن و قبح را صرفا شرعی می دانند ، اما ماتریدی حسن و قبح عقلی را می پذیرد.<br /> * ۲_جبر و اختیار: ماتریدی در ابتدا درصدد اثبات فاعلیت حقیقی انسان برآمد به طوری که به نظر او از دیدگاه عقل و وحی انسان فاعل و کاسب است. دلیل او این است که خداوند درباره برخی افعال به انسان ها امر و نهی کرده و به آنان وعده داده است در این موارد افعال به آدمیان نسبت داده شده و انسان به عنوان فاعل نام برده شده است و همچنین امر و نهی و وعده به کسی تعلق نمیگیرد که فعلی از او صادر نشود.<br /> * ۳.رویت خدا و صفات خبریه: ماتریدی رویت خدا را ممکن می داند اما اختلاف او با اشعری در این است که ماتریدی دلیل عقلی ارائه نمی دهد و تنها به ادله نقلی بسنده می کند.<br /> <br /> ==پراکندگی جمعیت مذهب ماتریدیه==<br /> <br /> امروزه پیروان مذهب ماتریدیه بیشتر در مناطقی چون:<br /> آسیای میانه (ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان)<br /> شبه‌قاره هند (هند، پاکستان، بنگلادش)<br /> ترکیه و بالکان<br /> بخش‌هایی از جهان عرب و شرق آفریقا زندگی می‌کنند. این مذهب به دلیل اعتدال و منطق‌محوری، در میان مسلمانان اهل سنت گسترده شده است.</div>

Ghasemi