http://tarikhnema.ir/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Samadiتاریخنما - مشارکتهای کاربر [fa]2026-08-03T20:41:27Zمشارکتهای کاربرMediaWiki 1.31.1http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19665دروزیه2025-06-02T08:15:31Z<p>Samadi: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
<br />
=== سیرتاریخی ===<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
<br />
=== اشخاص مهم ===<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
<br />
== عقاید == <br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
=== کتاب های مقدس ===<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
=== '''هفت خصلت توحیدی''' ===<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19664دروزیه2025-06-02T08:12:49Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
<br />
=== سیرتاریخی ===<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
<br />
=== اشخاص مهم ===<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
<br />
== عقاید == <br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
=== کتاب های مقدس ===<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
=== '''هفت خصلت توحیدی''' ===<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19663دروزیه2025-06-02T08:12:21Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
<br />
=== سیرتاریخی ===<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
<br />
=== اشخاص مهم ===<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
<br />
== عقاید == <br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
=== کتاب های مقدس ===<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
=== '''هفت خصلت توحیدی''' ===<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19662دروزیه2025-06-02T08:10:16Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== '''پیدایش''' ==<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
<br />
=== سیرتاریخی ===<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
<br />
=== اشخاص مهم ===<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
<br />
== عقاید == <br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
=== کتاب های مقدس ===<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
=== '''هفت خصلت توحیدی''' ===<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19661دروزیه2025-06-02T08:02:02Z<p>Samadi: /* تعریف */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== '''پیدایش''' ==<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
<br />
=== سیرتاریخی ===<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
=== کتاب های مقدس ===<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
=== '''هفت خصلت توحیدی''' ===<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19660دروزیه2025-06-02T08:01:26Z<p>Samadi: /* سیرتاریخی */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از <br />
== '''پیدایش''' ==<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
<br />
=== سیرتاریخی ===<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
=== کتاب های مقدس ===<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
=== '''هفت خصلت توحیدی''' ===<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19659دروزیه2025-06-02T08:00:42Z<p>Samadi: /* پیدایش */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از <br />
== سیرتاریخی ==<br />
اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
<br />
=== سیرتاریخی ===<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
=== کتاب های مقدس ===<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
=== '''هفت خصلت توحیدی''' ===<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19658دروزیه2025-06-02T07:57:37Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از <br />
== سیرتاریخی ==<br />
اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
<br />
<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
=== کتاب های مقدس ===<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
=== '''هفت خصلت توحیدی''' ===<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19657دروزیه2025-06-02T07:54:03Z<p>Samadi: /* هفت خصلت توحیدی */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
=== کتاب های مقدس ===<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
=== '''هفت خصلت توحیدی''' ===<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19656دروزیه2025-06-02T07:52:52Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
=== کتاب های مقدس ===<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19655دروزیه2025-06-02T07:52:05Z<p>Samadi: /* تعریف */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
| تصویر =[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
=== کتاب های مقدس ===<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19654دروزیه2025-06-02T07:51:31Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
| تصویر =[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]<br />
<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
=== کتاب های مقدس ===<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19265دروزیه2025-05-10T16:35:21Z<p>Samadi: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
| تصویر =[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل<br />
* کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19264دروزیه2025-05-10T16:34:05Z<p>Samadi: /* کتاب های مقدس */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
| تصویر =[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
کتاب النُقَط و الدوایر،که در۱۹۰۲ میلادی به کوشش کریستیان فریدریش زیبولد چاپ شد و نویسندۀ آن نامعلوم است.<ref>کتاب النقط و الدوایر، مقدمۀ زیبولد،<br />
</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل حسین،</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19263دروزیه2025-05-10T16:31:24Z<p>Samadi: /* منابع */</p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
| تصویر =[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام<br />
*خطیب،رساله ها؛ محمد کامل حسین،</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19262دروزیه2025-05-10T16:27:11Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
| تصویر =[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس = محمدبن اسماعیل<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت = قرن پنجم هجری<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی = مصر،سوریه،لبنان<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =آل معن،شهابیان<br />
| علل پیدایش =اعتقاد به الوهیت الحاکم بامرالله (ششمین خلیفه فاطمی<br />
| نامهای دیگر = موحدون<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای = اسماعیلیان<br />
| باورها =<br />
| داعیان =محمد بن اسماعیل درزی، الاخرم و حمزة بن علی زوزنی<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم = رسائل حمکت،کتاب النُقَط و الدوایر<br />
| وضعیت =فعال<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان = حدود یک میلیون نفر<br />
| مؤسسات =الحزب التقدمی الاشتراکی<br />
| مذهبی =شیخ نعیم حسین<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =کمال جنبلاط، ولید جنبلاط<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19257دروزیه2025-05-10T16:14:33Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div><br />
{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
| تصویر =[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس =<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت =<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی =<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =<br />
| علل پیدایش =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای =<br />
| باورها =<br />
| داعیان =<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان =<br />
| مؤسسات =<br />
| مذهبی =<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19256دروزیه2025-05-10T16:11:13Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =دروزیه<br />
| تصویر =<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس =<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت =<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی =<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =<br />
| علل پیدایش =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای =<br />
| باورها =<br />
| داعیان =<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان =<br />
| مؤسسات =<br />
| مذهبی =<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19255دروزیه2025-05-10T16:10:12Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان دروزیه =<br />
| تصویر =<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس =<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت =<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی =<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =<br />
| علل پیدایش =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای =<br />
| باورها =<br />
| داعیان =<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان =<br />
| مؤسسات =<br />
| مذهبی =<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19254دروزیه2025-05-10T16:09:30Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =<br />
| تصویر =<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس =<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت =<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی =<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =<br />
| علل پیدایش =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای =<br />
| باورها =<br />
| داعیان =<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان =<br />
| مؤسسات =<br />
| مذهبی =<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =<br />
}}<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19253دروزیه2025-05-10T16:04:28Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19252دروزیه2025-05-10T16:02:31Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19251دروزیه2025-05-10T16:01:57Z<p>Samadi: /* عقاید */</p>
<hr />
<div>{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19248دروزیه2025-05-10T13:06:56Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19246دروزیه2025-05-10T13:05:19Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
{{جعبه اطلاعات فرقه<br />
| عنوان =<br />
| تصویر =<br />
| اندازه تصویر =<br />
| توضیح تصویر =<br />
|مؤسس =<br />
| سال تأسیس =<br />
| قدمت =<br />
| گرایش =<br />
| گستره جغرافیایی =<br />
| شهرهای مهم =<br />
| زیارتگاهها =<br />
| وقایع مهم =<br />
| حکومتها =<br />
| علل پیدایش =<br />
| نامهای دیگر =<br />
| از فرقههای =<br />
| از شاخههای =<br />
| باورها =<br />
| داعیان =<br />
| فرقهها =<br />
| شاخهها =<br />
| رهبر/امام کنونی =<br />
| رهبران/امامان =<br />
| آئینها =<br />
| کتابهای مهم =<br />
| وضعیت =<br />
| تاریخ انقراض =<br />
| تعداد پیروان =<br />
| مؤسسات =<br />
| مذهبی =<br />
| اجتماعی =<br />
| سیاسی =<br />
}}<br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B2%DA%A9%D8%A7%D8%AA&diff=19021زکات2025-05-03T19:11:20Z<p>Samadi: /* منابع */</p>
<hr />
<div>زکات در اصطلاح عبارت است از صدقهاى که به اصل شرع- و نه با نذر و قسم- واجب شده است. زکات به حقى واجب در مال که رسیدن آن به حدّ نصاب شرط وجوب آن است؛ صدقهاى که در اصل به نصاب تعلّق گرفته؛ قدر معین ثابت در مال یا در ذمه براى حصول پاکی و رشد آن و اخراج بعض مال براى زیادت و نمو باقى مانده آن نیز تعریف شده است. البته اختلاف در تعبیر ناشى از اختلاف در معناى شرعى زکات نیست؛ بلکه رویکرد همه تعریفهاى یاد شده کشف اجمالى معناى شرعى آن است .<ref>جواهر الکلام، نجفی، محمد حسن،ج۱۵، ص۲-۳.</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
جواهر الکلام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B2%DA%A9%D8%A7%D8%AA&diff=19020زکات2025-05-03T19:10:54Z<p>Samadi: صفحهای تازه حاوی «زکات در اصطلاح عبارت است از صدقهاى که به اصل شرع- و نه با نذر و قسم- واجب ش...» ایجاد کرد</p>
<hr />
<div>زکات در اصطلاح عبارت است از صدقهاى که به اصل شرع- و نه با نذر و قسم- واجب شده است. زکات به حقى واجب در مال که رسیدن آن به حدّ نصاب شرط وجوب آن است؛ صدقهاى که در اصل به نصاب تعلّق گرفته؛ قدر معین ثابت در مال یا در ذمه براى حصول پاکی و رشد آن و اخراج بعض مال براى زیادت و نمو باقى مانده آن نیز تعریف شده است. البته اختلاف در تعبیر ناشى از اختلاف در معناى شرعى زکات نیست؛ بلکه رویکرد همه تعریفهاى یاد شده کشف اجمالى معناى شرعى آن است .<ref>جواهر الکلام، نجفی، محمد حسن،ج۱۵، ص۲-۳.</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
جواهر الکرام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84_%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA&diff=19019رسائل حکمت2025-05-03T19:04:45Z<p>Samadi: صفحهای تازه حاوی «رسائل الحكمة، به زبان عربی، مجموعه رسائلی است از حمزة بن علی، اسماعیل تمیمی...» ایجاد کرد</p>
<hr />
<div>رسائل الحكمة، به زبان عربی، مجموعه رسائلی است از حمزة بن علی، اسماعیل تمیمی و بهاءالدین سموقی و دیگران در شش جلد با موضوع کلام. این اثر حاوی عقاید و آداب و... دروزیان (از فرقههای اسماعیلیان) است.<ref>رسائل الحکمه</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
رسائل الحکمه</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C%D9%87&diff=19018دروزیه2025-05-03T19:00:06Z<p>Samadi: /* هفت خصلت توحیدی */</p>
<hr />
<div>{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}<br />
<br />
نویسنده : فاطمه صمدی <br />
<br />
== تعریف ==<br />
در زمان حکومت [[الحاكم بامر الله]] (۳۷۵ - ۴۱۱ ق ) ششمین خلیفه [[حکومت فاطمیه|فاطمی]]، گروهی از [[اسماعیلیه|اسماعیلیان]] درباره الحاکم غلو کردند و او را به درجه خدایی رساندند. این گروه پس از مرگ الحاکم بر آن شدند که او غایب شده و روزی به میان مردم باز خواهد گشت.<ref>برنجکار،88</ref> طور کلی میتوان گفت مسلمانانی بودند که عقاید شیعی داشتند و به طوری میتوان گفت منشعب از اسماعیلیه بودند ، اما به دلیل فشارهای حکام ضد [[شیعه|شیعی]] و محیط و شرایط زندگی و جدا ماندن از منابع اصلی اسلامی برخی از عقاید خود را حفظ کرده اما برخی دیگر را متناسب با شرایط زندگی و جامعه ترک کردند.<br />
<br />
== '''پیدایش''' ==<br />
<br />
این [[فرقه]] در مصر پدید آمد و در [[سوریه]] رشد کرد و بعدها در لبنان نیز پیروانی یافت و هم اینک پیروان [[مذهب]] دروزی در کشورهای سوریه و لبنان زندگی میکنند طبق آماری که در اواسط قرن بیستم گرفته شده جمعیت دروزیان در حدود دویست هزار نفر بر آورد می شود.<ref>برنجکار،88</ref><br />
<br />
== علت نامگذاری ==<br />
به دلیل انتساب به امام برجسته [[دروزی]] ها یعنی محمدبن اسماعیل دروزی به دروزیه معروف شده ، البته برخی از آنها خود را [[موحدون]] میدانند و این نام گذاری را درست نمیدانند . به هر حال نمی توان نقش [[محمد بن اسماعیل]] را در این مذهب نادیده گرفت .<br />
<br />
== عقاید == <br />
[[پرونده:IMG ۲۰۲۵۰۴۲۳ ۱۴۰۸۵۹.jpg|بندانگشتی|نماد دروزیه]]<br />
دروزی ها علاقه و تلاش زیادی برای پنهان نگه داشتن عقاید خود داشتن و همین باعث شده آنها با سایر فرق و مذاهب زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند و خود را با اوضاع و شرایط سازگار کنند . دروزی ها اجازه چاپ کتاب های دینی خود را نمیدادند تا اینکه برخی از این کتب در سال 1250 ه ق در حمله سپاه [[ابراهیم پاشا]] به دست عثمانی ها افتاد و برای نخستین بار عقاید آنها برملا شد .از جمله عقاید فرقه دروزی ، یا دست کم عقیده اکثر دروزیان ، [[تناسخ]] میباشند بر این اساس، آنان معتقدند که [[روح]] انسان پس از مرگ و جدا شدن از بدن انسان مرده وارد بدن انسان دیگری میشود از این رو آنان تعدد ارواح را ثابت می دانند و معتقدند کسانی که در زمان حمزه به مسلک دروزی ایمان آورده اند روحشان پس از مرگ در یک دروزی دیگر حلول خواهد کرد. از آنجا که به [[اعتقاد]] دروزیان بدن برای روح به منزله لباس قمیص ) است ، و روح دائما لباسی را کنده لباس دیگری می پوشد، لذا آنها از تناسخ به عنوان [[تقمص]] نام می برند.دروزیان تغییر دین و مذهب را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس باید در دین و مذهب خویش باقی بمانند . آنان حتی با مسلمان شدن غیر مسلمان و دروزی شدن غیر دروزی نیز مخالفند دلیل آنان این است که در همه ادیان و مذاهب جوهر توحید وجود دارد و آنها تجليات حقیقت واحدند در نتیجه روی گردانی از مذهب خود را نتیجه [[جهل]] فرد به آیینش میدانند و لذا به همه انسانها توصیه میکنند که در دینشان بیشتر تامل کنند .<ref>برنجکار،89,90</ref><br><br />
<br />
== کتاب های مقدس ==<br />
[[متون مقدس]] دروزی شامل [[قرآن]] و [[رسائل حکمت]] است. دیگر نوشتههای قدیمی دروزی شامل رسائل الهند (رسائل هند) و دستنوشتههای از دسترفته (یا پنهان شده) مانند المنفرد بذاته و الشریعه الروحانیه و دیگر نوشتههای تعلیمی و جدلی است.<br />
* رسائل الحکمت : این اثر که مهمترین کتاب دروزیان است، متشکل از۱۱۱رساله و در ۶بخش تنظیم شده است. ترتیب رسالهها و محتوای آنها در تمام نسخههای خطی و چاپی یکسان است. برخی از این رسالهها شامل سجلاتی است که در دورۀ الحاکم صادر شده و برخی از سوی [[حمزة بن علی]] خطاب به اشخاص مختلف و برخی هم در تبیین عقاید نوشته شدهاند. قسمتی از این رسالهها از محمد بن [[اسماعیل تمیمی]] و قسمتی دیگر هم از تألیفات سموقی است. نویسندۀ برخی از رسالهها نیز نامعلوم است.<br />
<ref>خطیب، ص۱۷۳-۱۸۴رساله ها؛ محمد کامل حسین، ص۹۲-۱۰۳</ref><br />
<br />
== '''هفت خصلت توحیدی''' ==<br />
<br />
الحاکم بامرالله هفت [[تکلیفشرعی]] را از دروزیان برداشت و به جای آن هفت [[خصلت]] [[توحیدی]] بر آنان مقرر کرد.<ref>رسائل الحکمة، ص۷۲،۶۶-انور یاسین و همکاران، ص۳۵۵</ref>عبارتند از:<br />
* [[صدق اللسان]] به جای [[نماز]]، که عبارت است از ایمان و توحید و دلیلی بر توحید الحاکم.<ref>رسائل الحکمة، ص۶۹۹،۳۱۲،۷۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۳-۵۵؛</ref> <br />
از [[اوقات پنج گانۀ]] نماز هم به حدود پنج گانه تعبیر شده است. <ref>رسائل الحکمة، ص۵۴-۵۶</ref><br />
* حفظ الاخوان به جای زکات، که عبارت است از یاری رساندن به برادران دینی و مراعات آنان از هر نظر.<ref> رسائل الحکمة، ص۲۴۵؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۷؛ نیز انور یاسین و همکاران، ص۳۵۹ </ref><br />
* ترک عبادت عدم و بهتان به جای روزه. هر مذهبی خارج از مذهب توحید، از جمله عقاید تنزیل و تأویل و فروع آنها، عدم به شمار میرود.<ref>رسائل الحکمة، ص۵۷-۵۸؛ کتاب النقط والدوایر، ص۵۸</ref><br />
* برائت از ابلیسها و طغیان به جای حج. از [[ناطقان]] و اساسها و ائمه و حجج شرایع ظاهری و باطنی به ابلیس تعبیر شده است.<ref>کتاب النقط والدوایر، ص۵۹</ref><br />
* توحید و پرستش الحاکم در هر عصر و زمان به جای [[شهادتین]].<ref> کتاب النقط والدوایر، ص۶۰-۶۱ </ref><br />
* رضا به جای جهاد.<br />
* تسلیم امر الحاکم شدن به جای ولایت، که این دو رکن اخیر نتیجۀ ارکان قبلی است و با این دو موحدان از باقی مردم باز شناخته میشوند.<ref>رسائل الحکمة، ص۲۵۴، ۳۶۹، ۵۴۷</ref><br />
اما عبدالله نجار بر آن است که اصول شریعت دروزیان همان هفت اصل معروف [[اسلامی]]،یعنی شهادتین، نماز، [[زکات]]، [[روزه]]، [[حج]]، [[جهاد]] و [[ولایت]] است.<ref>عبدالله نجار، ص۹۹</ref><br />
<br />
== '''تشکیلات دینی''' ==<br />
امروزه دروزیان به دو بخش [[عقّال]] و [[جهّال]] تقسیم میشوند.<br />
عقال<br />
[[روحانیون]] [[پرهیزکاری]] که به حقایق [[دینی]] واقف بوده و قادر به خواندن و تفسیر نوشتههای سرّی و نیز رسائل الحکمة هستند. آنان راهنمای روحانی جهالند و بر مراسم و [[فرایض]] جامعه نظارت میکنند.<br />
دانشمندترین افراد طبقۀ عقال مرجعیت خاصی در جامعه دارند و شیخ خوانده میشوند.<ref>مرسل نصیر، الموحدون «الدروز» فی الاسلام، ص۹۵-۹۶؛ انور یاسین و همکاران، ص۳۶۹-۳۷۱؛ ابوعزالدین؛ ص۲۲۳-۲۲۴؛ دفتری، ص۲۳۱</ref><br />
جهّال : سایر افراد که بر هوای نفس خود تسلط ندارند از جرگۀ جهالند.<ref>ابوعزالدین،ص۳۳۶</ref><br />
ورود یک جاهل به جرگۀ عقال موکول به موفقیت وی در امتحانات طولانی در خصوص تطبیق دادن عقاید و رفتار مذهبیاش با الگوی رفتاری مورد نظر است و پس از آن وی دقیقاً باید بر طبق مقررات دین زندگی کند.<ref>محمد کامل حسین، ص۳۲؛ ابوعزالدین،ص۲۲۳-۲۲۴</ref> چنین کسی اگر معیارهای پذیرفته شده را نادیده بگیرد، از حضورش در [[مجامع]] دینی و از اشتغال او به خواندن رسائل جلوگیری میشود. این حالت اِبعاد رد خوانده میشود.<ref>ابوعزالدین،ص۲۲۴،حلبی،ص۴۳</ref><br />
<br />
== '''افراد معروف''' ==<br />
<br />
* محمد بن اسماعیل :مشهور است که مؤسس فرقه دروزی فردی به نام درزی بوده است. درزی به معنی [[خیاط]] است و گفته شده است که نام اصلی درزی ، محمد بن اسماعیل ملقب به نشتکین بوده است و احتمالا به دلیل شغلش به درزی مشهور شده است. درزی ایرانی الاصل و پیرو مذهب اسماعیلی بود. او در سال ۴۰۸ ق - به [[مصر]] رفت و با حمزه بن علی زوزنی که ایرانی الاصل و از مقربان الحاکم بود طرح دوستی ریخت و به یاری او به دربار الحاکم راه یافت . سپس مذهب دروزی را با کمک حمزه و حمایت الحاکم پایه ریزی کرد و کتابی در این باره نوشت و به تبلیغ این مذهب در قاهره پرداخت.<ref>برنجکار،ص88</ref><br />
<br />
* جمال الدین عبدالله تنوخی :پس از حمزه و یارانش تا زمان حاضر چند عالم بزرگ در میان دروزیان ظهور کرده است که بزرگترین آنها امیر رسید جمال الدین عبدالله تنوخی است. از او آثار زیادی بر جای مانده است و افراد بسیاری از درسها و مواعظ او استفاده کرده اند. اخلاق و [[زهد]] مهمترین بعد شخصیتی تنوخی است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
* شیخ محمد ابوهلال : فرد دیگر شیخ [[محمد ابوهلال]] ملقب به شخی فاضل است که شخصیتی همچون تنوخی داشته است . او شاعری زبردست بوده و اشعاری در وصف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و اله و اهل بیت او عليه السلام و اهل [[عرفان]] سروده است . گفته میشود او نیز آثار متعددی داشته است که اکثر آنها اعم از نثر و نظم از بین رفته است.<ref>برنجکار،ص91</ref><br />
<br />
== '''منابع تکمیلی''' ==<br />
* جمیل ابوترابی، من هم الموحدون «الدروز» ، دمشق ۱۹۹۸م.<br />
* زیدان اتاشی، دروزیها در اسرائیل: سرنوشتی مشترک، ترجمۀ کیومرث جاویدنیا و سجاد سلطانزاده، تهران ۱۳۸۲ش.<br />
* امجد عزام، الموحدون الدروز بین الخطا و الصواب، دمشق ۲۰۰۹م.<br />
* نجیب عسراوی، المذهب التوحیدی الدرزی، برزیل ۱۹۹۰م.<br />
* محمد علی زعبی، الدروز: ظاهرهم و باطنهم، بیروت، ۱۳۷۵ق/۱۹۵۶م<br />
* جباره برغوثی، الدیانة الدروزیة، جیزه، مصر، ۲۰۰۹م<br />
* فرها دفتری، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمۀ فریدون بدرهای، تهران، ۱۳۷۶ش.<br />
* اسطفان بن میخائیل دویهی، تاریخ الازمنة، چاپ پطرس فهد، بیروت بیتا.<br />
<br />
==پانویس==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
== '''منابع''' ==<br />
{{منابع}}<br />
* آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، رضا برنجکار، قم: نشر طه، 1387، فایل pdf<br />
* کتاب النُقط و الدوایر و هو من کتب الدروز الدینیة، چاپ کریستیان فریدریش زیبولد، کیر شهاین، آلمان: شمر سو، ۱۳۱۹ق/۱۹۰۲م.<br />
* دانشنامه جهان اسلام</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%82%D9%85%D8%B5&diff=19017تقمص2025-05-03T18:59:22Z<p>Samadi: /* منابع */</p>
<hr />
<div>از نظر دروزیان روح انسان جاودانه است و هنگام مرگ به جسم دیگر منتقل میشود. این انتقال شبیه برتنکردن پیراهن جدید است و از این رو این عقیده را تقمص مینامند.<ref>رسائل الحکمة، ص۱۷۱؛ کتاب النقط و الدوایر، ص۳۰-۳۲؛ نیز ذبیانی، ص۱۹۶</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
کتاب النقط و الدوایر،<br />
کتاب رسائل الحکمة</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%82%D9%85%D8%B5&diff=19016تقمص2025-05-03T18:58:46Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>از نظر دروزیان روح انسان جاودانه است و هنگام مرگ به جسم دیگر منتقل میشود. این انتقال شبیه برتنکردن پیراهن جدید است و از این رو این عقیده را تقمص مینامند.<ref>رسائل الحکمة، ص۱۷۱؛ کتاب النقط و الدوایر، ص۳۰-۳۲؛ نیز ذبیانی، ص۱۹۶</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
کتاب النقط و الدوایر<br />
کتاب رسائل الحکمة</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%82%D9%85%D8%B5&diff=18866تقمص2025-05-03T13:27:34Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>از نظر دروزیان روح انسان جاودانه است و هنگام مرگ به جسم دیگر منتقل میشود. این انتقال شبیه برتنکردن پیراهن جدید است و از این رو این عقیده را تقمص مینامند.<ref>رسائل الحکمة، ص۱۷۱؛ کتاب النقط و الدوایر، ص۳۰-۳۲؛ نیز ذبیانی، ص۱۹۶</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AE&diff=18865تناسخ2025-05-03T13:26:01Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>تناسخ یک باور عامیانه به معنای تولد دوباره پس از مرگ است و در آیین هندو به چرخه زندگی و مرگ و انتقال روح از جسم مرده به جسمی تازه و تکرار زایش و مرگ گفته میشود. طبق آیین هندو این چرخه تا زمانی که روح از آلودگیها، غفلتها و نادانیها پاک نشدهاست ادامه مییابد.<ref> تناسخ (بودن یا نبودن، مسئله این است)مرتضی فتحی فر، ص 30 </ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
کتاب بودن یا نبودن مسئله این است،مرتضی فتحیفر</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AE&diff=18864تناسخ2025-05-03T13:24:07Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>تناسخ یک باور عامیانه به معنای تولد دوباره پس از مرگ است و در آیین هندو به چرخه زندگی و مرگ و انتقال روح از جسم مرده به جسمی تازه و تکرار زایش و مرگ گفته میشود. طبق آیین هندو این چرخه تا زمانی که روح از آلودگیها، غفلتها و نادانیها پاک نشدهاست ادامه مییابد.<ref> تناسخ (بودن یا نبودن، مسئله این است)مرتضی فتحی فر، ص 30 </ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%BE%D8%A7%D8%B4%D8%A7&diff=18863ابراهیم پاشا2025-05-03T13:20:08Z<p>Samadi: /* منابع */</p>
<hr />
<div>ابراهیم پاشای پارگایی (زادهٔ ۱۴۹۴ در پرگا – درگذشتهٔ ۱۵۳۶ در قسطنطنیه) همچنین معروف به ابراهیم پاشای فرنگی و ابراهیم پاشای مقبول که پس از اعدامش در سرای توپقاپی به ابراهیم پاشای مقتول نیز معروف شد.ابراهیم در مدت زندگانی خود به مقام زمامداری و فرماندهی حکومت عثمانی رسید، دومین وزیر اعظم سلطان سلیمان قانونی بود که در سال ۱۵۲۳ جایگزین پیری محمد پاشا شد و ۱۳ سال این سمت را بر عهده داشت. وی از قدرتمندترین و تاثیرگذارترین و موفقترین وزرای اعظم و فرماندهان سپاه در تاریخ عثمانی بود. وی همچنین ثروتمندترین وزیر طول تاریخ عثمانی بود و بعد از ۴ سال که این مقام را داشت به مدت ۹ سال همراه سلطان حکمرانی میکرد. اما سلیمان که از ذکاوت و کفایت و اقتدار سیاسی و نظامی ابراهیم شدیداً بیمناک شده بود در سال ۱۵۳۶ فرمان قتلش را صادر کرد. وی پس از مرگش تمامی اموالش نیز به مصادرهٔ دولت درآمد.<ref>تاریخ عثمانی،ص546</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
تاریخ عثمانی</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%BE%D8%A7%D8%B4%D8%A7&diff=18862ابراهیم پاشا2025-05-03T13:18:52Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>ابراهیم پاشای پارگایی (زادهٔ ۱۴۹۴ در پرگا – درگذشتهٔ ۱۵۳۶ در قسطنطنیه) همچنین معروف به ابراهیم پاشای فرنگی و ابراهیم پاشای مقبول که پس از اعدامش در سرای توپقاپی به ابراهیم پاشای مقتول نیز معروف شد.ابراهیم در مدت زندگانی خود به مقام زمامداری و فرماندهی حکومت عثمانی رسید، دومین وزیر اعظم سلطان سلیمان قانونی بود که در سال ۱۵۲۳ جایگزین پیری محمد پاشا شد و ۱۳ سال این سمت را بر عهده داشت. وی از قدرتمندترین و تاثیرگذارترین و موفقترین وزرای اعظم و فرماندهان سپاه در تاریخ عثمانی بود. وی همچنین ثروتمندترین وزیر طول تاریخ عثمانی بود و بعد از ۴ سال که این مقام را داشت به مدت ۹ سال همراه سلطان حکمرانی میکرد. اما سلیمان که از ذکاوت و کفایت و اقتدار سیاسی و نظامی ابراهیم شدیداً بیمناک شده بود در سال ۱۵۳۶ فرمان قتلش را صادر کرد. وی پس از مرگش تمامی اموالش نیز به مصادرهٔ دولت درآمد.<ref>تاریخ عثمانی،ص546</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{تاریخ عثمانی}}</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%BE%D8%A7%D8%B4%D8%A7&diff=18861ابراهیم پاشا2025-05-03T13:17:58Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>ابراهیم پاشای پارگایی (زادهٔ ۱۴۹۴ در پرگا – درگذشتهٔ ۱۵۳۶ در قسطنطنیه) همچنین معروف به ابراهیم پاشای فرنگی و ابراهیم پاشای مقبول که پس از اعدامش در سرای توپقاپی به ابراهیم پاشای مقتول نیز معروف شد.ابراهیم در مدت زندگانی خود به مقام زمامداری و فرماندهی حکومت عثمانی رسید، دومین وزیر اعظم سلطان سلیمان قانونی بود که در سال ۱۵۲۳ جایگزین پیری محمد پاشا شد و ۱۳ سال این سمت را بر عهده داشت. وی از قدرتمندترین و تاثیرگذارترین و موفقترین وزرای اعظم و فرماندهان سپاه در تاریخ عثمانی بود. وی همچنین ثروتمندترین وزیر طول تاریخ عثمانی بود و بعد از ۴ سال که این مقام را داشت به مدت ۹ سال همراه سلطان حکمرانی میکرد. اما سلیمان که از ذکاوت و کفایت و اقتدار سیاسی و نظامی ابراهیم شدیداً بیمناک شده بود در سال ۱۵۳۶ فرمان قتلش را صادر کرد. وی پس از مرگش تمامی اموالش نیز به مصادرهٔ دولت درآمد.<ref>تاریخ عثمانی،ص546</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D9%BE%D8%A7%D8%B4%D8%A7&diff=18860ابراهیم پاشا2025-05-03T13:15:01Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>ابراهیم پاشای پارگایی (زادهٔ ۱۴۹۴ در پرگا – درگذشتهٔ ۱۵۳۶ در قسطنطنیه) همچنین معروف به ابراهیم پاشای فرنگی و ابراهیم پاشای مقبول که پس از اعدامش در سرای توپقاپی به ابراهیم پاشای مقتول نیز معروف شد.ابراهیم در مدت زندگانی خود به مقام زمامداری و فرماندهی حکومت عثمانی رسید، دومین وزیر اعظم سلطان سلیمان قانونی بود که در سال ۱۵۲۳ جایگزین پیری محمد پاشا شد و ۱۳ سال این سمت را بر عهده داشت. وی از قدرتمندترین و تاثیرگذارترین و موفقترین وزرای اعظم و فرماندهان سپاه در تاریخ عثمانی بود. وی همچنین ثروتمندترین وزیر طول تاریخ عثمانی بود و بعد از ۴ سال که این مقام را داشت به مدت ۹ سال همراه سلطان حکمرانی میکرد. اما سلیمان که از ذکاوت و کفایت و اقتدار سیاسی و نظامی ابراهیم شدیداً بیمناک شده بود در سال ۱۵۳۶ فرمان قتلش را صادر کرد. وی پس از مرگش تمامی اموالش نیز به مصادرهٔ دولت درآمد.<ref>تاریخ عثمانی</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87&diff=18859سوریه2025-05-03T13:13:50Z<p>Samadi: /* منابع */</p>
<hr />
<div>سوریه کشوری است که در گذشته بخش عمدهای از شام بوده و در حال حاضر در خاورمیانه و پایتخت آن دمشق است. سه طایفه از شیعیان امامیه، علوی و اسماعیلیه در این کشور زندگی میکنند. سوریه ازسال ۲۰۱۱م/۱۳۹۰ش به مدت بیش از یک دهه گرفتار جنگ داخلی بود. رئیسجمهور این کشور از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴م بشار اسد بود.<ref> پژوهشکده تحقیقات راهبردی، «جریان شناسی گروههای تروریستی فعال در سوریه وبگاه پژوهکشده تحقیقات راهبردی. </ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
پژوهشکده تحقیقات راهبردی،جریان شناسی گروههای تروریستی فعال در سوریه، وبگاه پژوهکشده تحقیقات راهبردی</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87&diff=18858سوریه2025-05-03T13:13:22Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>سوریه کشوری است که در گذشته بخش عمدهای از شام بوده و در حال حاضر در خاورمیانه و پایتخت آن دمشق است. سه طایفه از شیعیان امامیه، علوی و اسماعیلیه در این کشور زندگی میکنند. سوریه ازسال ۲۰۱۱م/۱۳۹۰ش به مدت بیش از یک دهه گرفتار جنگ داخلی بود. رئیسجمهور این کشور از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴م بشار اسد بود.<ref> پژوهشکده تحقیقات راهبردی، «جریان شناسی گروههای تروریستی فعال در سوریه وبگاه پژوهکشده تحقیقات راهبردی. </ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
پژوهشکده تحقیقات راهبردی، «جریان شناسی گروههای تروریستی فعال در سوریه (۱)»، وبگاه پژوهکشده تحقیقات راهبردی</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%87&diff=18857سوریه2025-05-03T13:11:28Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>سوریه کشوری است که در گذشته بخش عمدهای از شام بوده و در حال حاضر در خاورمیانه و پایتخت آن دمشق است. سه طایفه از شیعیان امامیه، علوی و اسماعیلیه در این کشور زندگی میکنند. سوریه ازسال ۲۰۱۱م/۱۳۹۰ش به مدت بیش از یک دهه گرفتار جنگ داخلی بود. رئیسجمهور این کشور از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴م بشار اسد بود.<ref> پژوهشکده تحقیقات راهبردی، «جریان شناسی گروههای تروریستی فعال در سوریه وبگاه پژوهکشده تحقیقات راهبردی. </ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=18856حکومت فاطمیه2025-05-03T13:01:50Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>فاطمیان از دسته ای از اسماعیلیه هستند که امامت را در فرزندان محمد بن اسماعیل جاری میدانند آنان امامان را به دو قسم مستور و ظاهر تقسیم میکنند پس از امامان هفتگانه، یعنی شش امام اول امامیه و محمد بن اسماعیل ، نوبت به امامان مستور می رسد. این امامان به طور مخفیانه مردم را به آیین اسماعیلی دعوت میکردند و اطلاعات قابل ملاحظه ای از وضعیت آنها در دست نیست.<ref> <br />
ص57،برنجکار</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
برنجکار</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=18855حکومت فاطمیه2025-05-03T13:00:56Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>فاطمیان از دسته ای از اسماعیلیه هستند که امامت را در فرزندان محمد بن اسماعیل جاری میدانند آنان امامان را به دو قسم مستور و ظاهر تقسیم میکنند پس از امامان هفتگانه، یعنی شش امام اول امامیه و محمد بن اسماعیل ، نوبت به امامان مستور می رسد. این امامان به طور مخفیانه مردم را به آیین اسماعیلی دعوت میکردند و اطلاعات قابل ملاحظه ای از وضعیت آنها در دست نیست.<ref> <br />
ص57،برنجکار</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=18854حکومت فاطمیه2025-05-03T12:59:40Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>فاطمیان از دسته ای از اسماعیلیه هستند که امامت را در فرزندان محمد بن اسماعیل جاری میدانند آنان امامان را به دو قسم مستور و ظاهر تقسیم میکنند پس از امامان هفتگانه، یعنی شش امام اول امامیه و محمد بن اسماعیل ، نوبت به امامان مستور می رسد. این امامان به طور مخفیانه مردم را به آیین اسماعیلی دعوت میکردند و اطلاعات قابل ملاحظه ای از وضعیت آنها در دست نیست.<ref> <br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
ص57،برنجکار</ref></div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=18853حکومت فاطمیه2025-05-03T12:59:08Z<p>Samadi: /* منابع */</p>
<hr />
<div>فاطمیان از دسته ای از اسماعیلیه هستند که امامت را در فرزندان محمد بن اسماعیل جاری میدانند آنان امامان را به دو قسم مستور و ظاهر تقسیم میکنند پس از امامان هفتگانه، یعنی شش امام اول امامیه و محمد بن اسماعیل ، نوبت به امامان مستور می رسد. این امامان به طور مخفیانه مردم را به آیین اسماعیلی دعوت میکردند و اطلاعات قابل ملاحظه ای از وضعیت آنها در دست نیست.<ref> <br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
ص57،برنجکار</ref><br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%DB%8C%D9%87&diff=18852حکومت فاطمیه2025-05-03T12:58:13Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>فاطمیان از دسته ای از اسماعیلیه هستند که امامت را در فرزندان محمد بن اسماعیل جاری میدانند آنان امامان را به دو قسم مستور و ظاهر تقسیم میکنند پس از امامان هفتگانه، یعنی شش امام اول امامیه و محمد بن اسماعیل ، نوبت به امامان مستور می رسد. این امامان به طور مخفیانه مردم را به آیین اسماعیلی دعوت میکردند و اطلاعات قابل ملاحظه ای از وضعیت آنها در دست نیست.<ref> <br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
ص57،برنجکار</ref><br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
برنجکار</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D9%83%D9%85_%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&diff=18851الحاكم بامر الله2025-05-03T12:55:33Z<p>Samadi: /* منابع */</p>
<hr />
<div>حاکم (الحاکم) بامراللّه، ابوعلی منصور، ششمین امام و خلیفه فاطمی. وی در 23 ربیعالاول 375 در قاهره از کنیزی نصرانی متولد شد.<ref>ابنحماد، ص 49؛ دواداری، ج 6، ص 256؛ مقریزی، 1416، ج 2، ص 3؛ قس ابنتغریبردی، ج 4، ص 176</ref>پدرش، العزیزباللّه، در 383 او را به ولیعهدی برگزید و او پس از وفات پدر، در دوازده سالگی به خلافت رسید و بیش از 25 سال فرمانروایی کرد.<ref>ابنحماد، ص 49ـ50؛ ابنمیسّر، ج 2، ص 50؛ رشیدالدین فضلاللّه؛ دواداری</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
ابنحماد، اخبار ملوک بنیعبید و سیرتهم</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D9%83%D9%85_%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&diff=18850الحاكم بامر الله2025-05-03T12:55:06Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>حاکم (الحاکم) بامراللّه، ابوعلی منصور، ششمین امام و خلیفه فاطمی. وی در 23 ربیعالاول 375 در قاهره از کنیزی نصرانی متولد شد.<ref>ابنحماد، ص 49؛ دواداری، ج 6، ص 256؛ مقریزی، 1416، ج 2، ص 3؛ قس ابنتغریبردی، ج 4، ص 176</ref>پدرش، العزیزباللّه، در 383 او را به ولیعهدی برگزید و او پس از وفات پدر، در دوازده سالگی به خلافت رسید و بیش از 25 سال فرمانروایی کرد.<ref>ابنحماد، ص 49ـ50؛ ابنمیسّر، ج 2، ص 50؛ رشیدالدین فضلاللّه؛ دواداری</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D9%83%D9%85_%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&diff=18849الحاكم بامر الله2025-05-03T12:50:39Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>حاکم (الحاکم) بامراللّه، ابوعلی منصور، ششمین امام و خلیفه فاطمی. وی در 23 ربیعالاول 375 در قاهره از کنیزی نصرانی متولد شد.<ref>ابنحماد، ص 49؛ دواداری، ج 6، ص 256؛ مقریزی، 1416، ج 2، ص 3؛ قس ابنتغریبردی، ج 4، ص 176</ref>پدرش، العزیزباللّه، در 383 او را به ولیعهدی برگزید و او پس از وفات پدر، در دوازده سالگی به خلافت رسید و بیش از 25 سال فرمانروایی کرد.<ref>ابنحماد، ص 49ـ50؛ ابنمیسّر، ج 2، ص 50؛ رشیدالدین فضلاللّه؛ دواداری</ref><br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}</div>Samadihttp://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D9%83%D9%85_%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&diff=18848الحاكم بامر الله2025-05-03T12:49:53Z<p>Samadi: </p>
<hr />
<div>حاکم (الحاکم) بامراللّه، ابوعلی منصور، ششمین امام و خلیفه فاطمی. وی در 23 ربیعالاول 375 در قاهره از کنیزی نصرانی متولد شد.<ref>ابنحماد، ص 49؛ دواداری، ج 6، ص 256؛ مقریزی، 1416، ج 2، ص 3؛ قس ابنتغریبردی، ج 4، ص 176</ref>پدرش، العزیزباللّه، در 383 او را به ولیعهدی برگزید و او پس از وفات پدر، در دوازده سالگی به خلافت رسید و بیش از 25 سال فرمانروایی کرد.<ref>ابنحماد، ص 49ـ50؛ ابنمیسّر، ج 2، ص 50؛ رشیدالدین فضلاللّه؛ دواداری</ref><br />
{{پانویس}}</div>Samadi