<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>http://tarikhnema.ir/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Soltani</id>
	<title>تاریخ‌نما - مشارکت‌های کاربر [fa]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="http://tarikhnema.ir/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Soltani"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/view/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/Soltani"/>
	<updated>2026-08-03T20:01:24Z</updated>
	<subtitle>مشارکت‌های کاربر</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.31.1</generator>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19510</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19510"/>
		<updated>2025-05-21T15:32:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* اعتقادات اباضیه */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات فرقه&lt;br /&gt;
| عنوان            =  اباضیه&lt;br /&gt;
| تصویر            =  Abazieh-mo-1.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      = مذهب اباضیه&lt;br /&gt;
|مؤسس              = عبدالله ابن اباض&lt;br /&gt;
| سال تأسیس        =  ۳۷ هجری&lt;br /&gt;
| قدمت             = &lt;br /&gt;
| گرایش            =  یک مکتب میانه‌رو از خوارج&lt;br /&gt;
| گستره جغرافیایی  =  عمان، زنگبار، شمال آفریقا&lt;br /&gt;
| شهرهای مهم       =  &lt;br /&gt;
| زیارتگاه‌ها       =&lt;br /&gt;
| وقایع مهم        =  انقلاب اباضیان در عمان و تأسیس دولت اباضیه، مخالفت با خلافت‌های اموی و عباسی، شورش‌ها و قیام‌های اباضی در شمال آفریقا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| حکومت‌ها          =&lt;br /&gt;
| علل پیدایش       =  جنگ صفین و ماجرای حکمیت، تأسیس خوارج و انشعاب در میان آنان&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| از فرقه‌های       = اهل سنت &lt;br /&gt;
| از شاخه‌های   =&lt;br /&gt;
| باورها           =&lt;br /&gt;
| داعیان           =&lt;br /&gt;
| فرقه‌ها           =&lt;br /&gt;
| شاخه‌ها           =&lt;br /&gt;
| رهبر/امام کنونی    =&lt;br /&gt;
| رهبران/امامان    =  عبدالله بن إباض، جابر بن زید الأزدی&lt;br /&gt;
| آئین‌ها         =&lt;br /&gt;
| کتاب‌های مهم      =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =  همچنان فعال&lt;br /&gt;
| تاریخ انقراض     =&lt;br /&gt;
| تعداد پیروان     =&lt;br /&gt;
| مؤسسات           =&lt;br /&gt;
| مذهبی            =&lt;br /&gt;
| اجتماعی          =&lt;br /&gt;
| سیاسی            =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]] قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
نویسنده: مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19509</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19509"/>
		<updated>2025-05-21T15:31:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* اعتقادات اباضیه */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات فرقه&lt;br /&gt;
| عنوان            =  اباضیه&lt;br /&gt;
| تصویر            =  Abazieh-mo-1.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      = مذهب اباضیه&lt;br /&gt;
|مؤسس              = عبدالله ابن اباض&lt;br /&gt;
| سال تأسیس        =  ۳۷ هجری&lt;br /&gt;
| قدمت             = &lt;br /&gt;
| گرایش            =  یک مکتب میانه‌رو از خوارج&lt;br /&gt;
| گستره جغرافیایی  =  عمان، زنگبار، شمال آفریقا&lt;br /&gt;
| شهرهای مهم       =  &lt;br /&gt;
| زیارتگاه‌ها       =&lt;br /&gt;
| وقایع مهم        =  انقلاب اباضیان در عمان و تأسیس دولت اباضیه، مخالفت با خلافت‌های اموی و عباسی، شورش‌ها و قیام‌های اباضی در شمال آفریقا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| حکومت‌ها          =&lt;br /&gt;
| علل پیدایش       =  جنگ صفین و ماجرای حکمیت، تأسیس خوارج و انشعاب در میان آنان&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| از فرقه‌های       = اهل سنت &lt;br /&gt;
| از شاخه‌های   =&lt;br /&gt;
| باورها           =&lt;br /&gt;
| داعیان           =&lt;br /&gt;
| فرقه‌ها           =&lt;br /&gt;
| شاخه‌ها           =&lt;br /&gt;
| رهبر/امام کنونی    =&lt;br /&gt;
| رهبران/امامان    =  عبدالله بن إباض، جابر بن زید الأزدی&lt;br /&gt;
| آئین‌ها         =&lt;br /&gt;
| کتاب‌های مهم      =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =  همچنان فعال&lt;br /&gt;
| تاریخ انقراض     =&lt;br /&gt;
| تعداد پیروان     =&lt;br /&gt;
| مؤسسات           =&lt;br /&gt;
| مذهبی            =&lt;br /&gt;
| اجتماعی          =&lt;br /&gt;
| سیاسی            =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]] قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
نویسنده: مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19508</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19508"/>
		<updated>2025-05-21T15:30:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات فرقه&lt;br /&gt;
| عنوان            =  اباضیه&lt;br /&gt;
| تصویر            =  Abazieh-mo-1.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      = مذهب اباضیه&lt;br /&gt;
|مؤسس              = عبدالله ابن اباض&lt;br /&gt;
| سال تأسیس        =  ۳۷ هجری&lt;br /&gt;
| قدمت             = &lt;br /&gt;
| گرایش            =  یک مکتب میانه‌رو از خوارج&lt;br /&gt;
| گستره جغرافیایی  =  عمان، زنگبار، شمال آفریقا&lt;br /&gt;
| شهرهای مهم       =  &lt;br /&gt;
| زیارتگاه‌ها       =&lt;br /&gt;
| وقایع مهم        =  انقلاب اباضیان در عمان و تأسیس دولت اباضیه، مخالفت با خلافت‌های اموی و عباسی، شورش‌ها و قیام‌های اباضی در شمال آفریقا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| حکومت‌ها          =&lt;br /&gt;
| علل پیدایش       =  جنگ صفین و ماجرای حکمیت، تأسیس خوارج و انشعاب در میان آنان&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| از فرقه‌های       = اهل سنت &lt;br /&gt;
| از شاخه‌های   =&lt;br /&gt;
| باورها           =&lt;br /&gt;
| داعیان           =&lt;br /&gt;
| فرقه‌ها           =&lt;br /&gt;
| شاخه‌ها           =&lt;br /&gt;
| رهبر/امام کنونی    =&lt;br /&gt;
| رهبران/امامان    =  عبدالله بن إباض، جابر بن زید الأزدی&lt;br /&gt;
| آئین‌ها         =&lt;br /&gt;
| کتاب‌های مهم      =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =  همچنان فعال&lt;br /&gt;
| تاریخ انقراض     =&lt;br /&gt;
| تعداد پیروان     =&lt;br /&gt;
| مؤسسات           =&lt;br /&gt;
| مذهبی            =&lt;br /&gt;
| اجتماعی          =&lt;br /&gt;
| سیاسی            =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]] قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که [[قرآن کریم]] بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
نویسنده: مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19507</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19507"/>
		<updated>2025-05-21T15:28:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات فرقه&lt;br /&gt;
| عنوان            =  اباضیه&lt;br /&gt;
| تصویر            =  Abazieh-mo-1.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      = مذهب اباضیه&lt;br /&gt;
|مؤسس              = عبدالله ابن اباض&lt;br /&gt;
| سال تأسیس        =  ۳۷ هجری&lt;br /&gt;
| قدمت             = &lt;br /&gt;
| گرایش            =  یک مکتب میانه‌رو از خوارج&lt;br /&gt;
| گستره جغرافیایی  =  عمان، زنگبار، شمال آفریقا&lt;br /&gt;
| شهرهای مهم       =  &lt;br /&gt;
| زیارتگاه‌ها       =&lt;br /&gt;
| وقایع مهم        =  انقلاب اباضیان در عمان و تأسیس دولت اباضیه، مخالفت با خلافت‌های اموی و عباسی، شورش‌ها و قیام‌های اباضی در شمال آفریقا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| حکومت‌ها          =&lt;br /&gt;
| علل پیدایش       =  جنگ صفین و ماجرای حکمیت، تأسیس خوارج و انشعاب در میان آنان&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| از فرقه‌های       = اهل سنت &lt;br /&gt;
| از شاخه‌های   =&lt;br /&gt;
| باورها           =&lt;br /&gt;
| داعیان           =&lt;br /&gt;
| فرقه‌ها           =&lt;br /&gt;
| شاخه‌ها           =&lt;br /&gt;
| رهبر/امام کنونی    =&lt;br /&gt;
| رهبران/امامان    =  عبدالله بن إباض، جابر بن زید الأزدی&lt;br /&gt;
| آئین‌ها         =&lt;br /&gt;
| کتاب‌های مهم      =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =  همچنان فعال&lt;br /&gt;
| تاریخ انقراض     =&lt;br /&gt;
| تعداد پیروان     =&lt;br /&gt;
| مؤسسات           =&lt;br /&gt;
| مذهبی            =&lt;br /&gt;
| اجتماعی          =&lt;br /&gt;
| سیاسی            =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]] قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که [[قرآن کریم]] بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
نویسنده: مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19506</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19506"/>
		<updated>2025-05-21T15:26:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات فرقه&lt;br /&gt;
| عنوان            =  اباضیه&lt;br /&gt;
| تصویر            =  Abazieh-mo-1.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      = مذهب اباضیه&lt;br /&gt;
|مؤسس              = عبدالله ابن اباض&lt;br /&gt;
| سال تأسیس        =  ۳۷ هجری&lt;br /&gt;
| قدمت             = &lt;br /&gt;
| گرایش            =  یک مکتب میانه‌رو از خوارج&lt;br /&gt;
| گستره جغرافیایی  =  عمان، زنگبار، شمال آفریقا&lt;br /&gt;
| شهرهای مهم       =  &lt;br /&gt;
| زیارتگاه‌ها       =&lt;br /&gt;
| وقایع مهم        =  انقلاب اباضیان در عمان و تأسیس دولت اباضیه، مخالفت با خلافت‌های اموی و عباسی، شورش‌ها و قیام‌های اباضی در شمال آفریقا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| حکومت‌ها          =&lt;br /&gt;
| علل پیدایش       =  جنگ صفین و ماجرای حکمیت، تأسیس خوارج و انشعاب در میان آنان&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| از فرقه‌های       = اهل سنت &lt;br /&gt;
| از شاخه‌های   =&lt;br /&gt;
| باورها           =&lt;br /&gt;
| داعیان           =&lt;br /&gt;
| فرقه‌ها           =&lt;br /&gt;
| شاخه‌ها           =&lt;br /&gt;
| رهبر/امام کنونی    =&lt;br /&gt;
| رهبران/امامان    =  عبدالله بن إباض، جابر بن زید الأزدی&lt;br /&gt;
| آئین‌ها         =&lt;br /&gt;
| کتاب‌های مهم      =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =  همچنان فعال&lt;br /&gt;
| تاریخ انقراض     =&lt;br /&gt;
| تعداد پیروان     =&lt;br /&gt;
| مؤسسات           =&lt;br /&gt;
| مذهبی            =&lt;br /&gt;
| اجتماعی          =&lt;br /&gt;
| سیاسی            =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[شیعه|تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]] قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که [[قرآن کریم]] بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
نویسنده: مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19319</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19319"/>
		<updated>2025-05-10T18:24:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات فرقه&lt;br /&gt;
| عنوان            =  اباضیه&lt;br /&gt;
| تصویر            =  Abazieh-mo-1.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      = مذهب اباضیه&lt;br /&gt;
|مؤسس              = عبدالله ابن اباض&lt;br /&gt;
| سال تأسیس        =  ۳۷ هجری&lt;br /&gt;
| قدمت             = &lt;br /&gt;
| گرایش            =  یک مکتب میانه‌رو از خوارج&lt;br /&gt;
| گستره جغرافیایی  =  عمان، زنگبار، شمال آفریقا&lt;br /&gt;
| شهرهای مهم       =  &lt;br /&gt;
| زیارتگاه‌ها       =&lt;br /&gt;
| وقایع مهم        =  انقلاب اباضیان در عمان و تأسیس دولت اباضیه، مخالفت با خلافت‌های اموی و عباسی، شورش‌ها و قیام‌های اباضی در شمال آفریقا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| حکومت‌ها          =&lt;br /&gt;
| علل پیدایش       =  جنگ صفین و ماجرای حکمیت، تأسیس خوارج و انشعاب در میان آنان&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| از فرقه‌های       = اهل سنت &lt;br /&gt;
| از شاخه‌های   =&lt;br /&gt;
| باورها           =&lt;br /&gt;
| داعیان           =&lt;br /&gt;
| فرقه‌ها           =&lt;br /&gt;
| شاخه‌ها           =&lt;br /&gt;
| رهبر/امام کنونی    =&lt;br /&gt;
| رهبران/امامان    =  عبدالله بن إباض، جابر بن زید الأزدی&lt;br /&gt;
| آئین‌ها         =&lt;br /&gt;
| کتاب‌های مهم      =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =  همچنان فعال&lt;br /&gt;
| تاریخ انقراض     =&lt;br /&gt;
| تعداد پیروان     =&lt;br /&gt;
| مؤسسات           =&lt;br /&gt;
| مذهبی            =&lt;br /&gt;
| اجتماعی          =&lt;br /&gt;
| سیاسی            =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[شیعه|تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]] قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که [[قرآن کریم]] بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به [[خوارج]]نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را [[موحّد]] می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
نویسنده: مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19318</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19318"/>
		<updated>2025-05-10T18:23:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات فرقه&lt;br /&gt;
| عنوان            =  اباضیه&lt;br /&gt;
| تصویر            =  Abazieh-mo-1.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      = مذهب اباضیه&lt;br /&gt;
|مؤسس              = عبدالله ابن اباض&lt;br /&gt;
| سال تأسیس        =  ۳۷ هجری&lt;br /&gt;
| قدمت             = &lt;br /&gt;
| گرایش            =  یک مکتب میانه‌رو از خوارج&lt;br /&gt;
| گستره جغرافیایی  =  عمان، زنگبار، شمال آفریقا&lt;br /&gt;
| شهرهای مهم       =  &lt;br /&gt;
| زیارتگاه‌ها       =&lt;br /&gt;
| وقایع مهم        =  انقلاب اباضیان در عمان و تأسیس دولت اباضیه، مخالفت با خلافت‌های اموی و عباسی، شورش‌ها و قیام‌های اباضی در شمال آفریقا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| حکومت‌ها          =&lt;br /&gt;
| علل پیدایش       =  جنگ صفین و ماجرای حکمیت، تأسیس خوارج و انشعاب در میان آنان&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| از فرقه‌های       = اهل سنت &lt;br /&gt;
| از شاخه‌های   =&lt;br /&gt;
| باورها           =&lt;br /&gt;
| داعیان           =&lt;br /&gt;
| فرقه‌ها           =&lt;br /&gt;
| شاخه‌ها           =&lt;br /&gt;
| رهبر/امام کنونی    =&lt;br /&gt;
| رهبران/امامان    =  عبدالله بن إباض، جابر بن زید الأزدی&lt;br /&gt;
| آئین‌ها         =&lt;br /&gt;
| کتاب‌های مهم      =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =  همچنان فعال&lt;br /&gt;
| تاریخ انقراض     =&lt;br /&gt;
| تعداد پیروان     =&lt;br /&gt;
| مؤسسات           =&lt;br /&gt;
| مذهبی            =&lt;br /&gt;
| اجتماعی          =&lt;br /&gt;
| سیاسی            =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[شیعه|تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]] قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که [[قرآن کریم]] بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به [[خوارج]]نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را [[موحّد]] می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19317</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19317"/>
		<updated>2025-05-10T18:21:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات فرقه&lt;br /&gt;
| عنوان            =  اباضیه&lt;br /&gt;
| تصویر            =  Abazieh-mo-1.jpg&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      = مذهب اباضیه&lt;br /&gt;
|مؤسس              = عبدالله ابن اباض&lt;br /&gt;
| سال تأسیس        =  ۳۷ هجری&lt;br /&gt;
| قدمت             = &lt;br /&gt;
| گرایش            =  یک مکتب میانه‌رو از خوارج&lt;br /&gt;
| گستره جغرافیایی  =  عمان، زنگبار، شمال آفریقا&lt;br /&gt;
| شهرهای مهم       =  &lt;br /&gt;
| زیارتگاه‌ها       =&lt;br /&gt;
| وقایع مهم        =  انقلاب اباضیان در عمان و تأسیس دولت اباضیه، مخالفت با خلافت‌های اموی و عباسی، شورش‌ها و قیام‌های اباضی در شمال آفریقا&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
| حکومت‌ها          =&lt;br /&gt;
| علل پیدایش       =  جنگ صفین و ماجرای حکمیت، تأسیس خوارج و انشعاب در میان آنان&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| از فرقه‌های       = اهل سنت &lt;br /&gt;
| از شاخه‌های   =&lt;br /&gt;
| باورها           =&lt;br /&gt;
| داعیان           =&lt;br /&gt;
| فرقه‌ها           =&lt;br /&gt;
| شاخه‌ها           =&lt;br /&gt;
| رهبر/امام کنونی    =&lt;br /&gt;
| رهبران/امامان    =  عبدالله بن إباض، جابر بن زید الأزدی&lt;br /&gt;
| آئین‌ها         =&lt;br /&gt;
| کتاب‌های مهم      =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =  همچنان فعال&lt;br /&gt;
| تاریخ انقراض     =&lt;br /&gt;
| تعداد پیروان     =&lt;br /&gt;
| مؤسسات           =&lt;br /&gt;
| مذهبی            =&lt;br /&gt;
| اجتماعی          =&lt;br /&gt;
| سیاسی            =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:Abazieh-mo-1.jpg|بندانگشتی]]&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[شیعه|تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]] قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که [[قرآن کریم]] بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به [[خوارج]]نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را [[موحّد]] می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19286</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=19286"/>
		<updated>2025-05-10T17:40:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه اطلاعات فرقه&lt;br /&gt;
| عنوان            =&lt;br /&gt;
| تصویر            =&lt;br /&gt;
| اندازه تصویر     =&lt;br /&gt;
| توضیح تصویر      =&lt;br /&gt;
|مؤسس              =&lt;br /&gt;
| سال تأسیس        =&lt;br /&gt;
| قدمت             =&lt;br /&gt;
| گرایش            =&lt;br /&gt;
| گستره جغرافیایی  =&lt;br /&gt;
| شهرهای مهم       =&lt;br /&gt;
| زیارتگاه‌ها       =&lt;br /&gt;
| وقایع مهم        =&lt;br /&gt;
| حکومت‌ها          =&lt;br /&gt;
| علل پیدایش       =&lt;br /&gt;
| نام‌های دیگر      =&lt;br /&gt;
| از فرقه‌های       =&lt;br /&gt;
| از شاخه‌های   =&lt;br /&gt;
| باورها           =&lt;br /&gt;
| داعیان           =&lt;br /&gt;
| فرقه‌ها           =&lt;br /&gt;
| شاخه‌ها           =&lt;br /&gt;
| رهبر/امام کنونی    =&lt;br /&gt;
| رهبران/امامان    =&lt;br /&gt;
| آئین‌ها         =&lt;br /&gt;
| کتاب‌های مهم      =&lt;br /&gt;
| وضعیت            =&lt;br /&gt;
| تاریخ انقراض     =&lt;br /&gt;
| تعداد پیروان     =&lt;br /&gt;
| مؤسسات           =&lt;br /&gt;
| مذهبی            =&lt;br /&gt;
| اجتماعی          =&lt;br /&gt;
| سیاسی            =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:Abazieh-mo-1.jpg|بندانگشتی]]&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[شیعه|تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]] قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که [[قرآن کریم]] بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به [[خوارج]]نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را [[موحّد]] می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=18973</id>
		<title>عمان</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=18973"/>
		<updated>2025-05-03T17:29:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;عُمان با نام رسمی سلطان‌نشین عمان کشوری است در شبه‌جزیرهٔ عربستان که در سواحل جنوب شرقی این شبه‌جزیره قرار دارد و مشرف به دهانهٔ خلیج فارس است. عمان با عربستان سعودی، امارات متحدهٔ عربی و یمن مرزهای زمینی مشترک دارد. پایتخت و بزرگ‌ترین شهر آن مسقط است و جمعیت عمان در سال ۲۰۲۴ حدود ۵٫۲۸ میلیون نفر بوده است که نسبت به سال ۲۰۲۳ میلادی ۴٫۶۰٪ افزایش داشته است. &amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منبع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=18971</id>
		<title>عمان</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=18971"/>
		<updated>2025-05-03T17:29:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;عُمان با نام رسمی سلطان‌نشین عمان[پ] کشوری است در شبه‌جزیرهٔ عربستان که در سواحل جنوب شرقی این شبه‌جزیره قرار دارد و مشرف به دهانهٔ خلیج فارس است. عمان با عربستان سعودی، امارات متحدهٔ عربی و یمن مرزهای زمینی مشترک دارد. پایتخت و بزرگ‌ترین شهر آن مسقط است و جمعیت عمان در سال ۲۰۲۴ حدود ۵٫۲۸ میلیون نفر بوده است که نسبت به سال ۲۰۲۳ میلادی ۴٫۶۰٪ افزایش داشته است. &amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منبع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=18970</id>
		<title>عمان</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=18970"/>
		<updated>2025-05-03T17:28:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: صفحه‌ای تازه حاوی «عُمان[ب] با نام رسمی سلطان‌نشین عمان[پ] کشوری است در شبه‌جزیرهٔ عربستان که د...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;عُمان[ب] با نام رسمی سلطان‌نشین عمان[پ] کشوری است در شبه‌جزیرهٔ عربستان که در سواحل جنوب شرقی این شبه‌جزیره قرار دارد و مشرف به دهانهٔ خلیج فارس است. عمان با عربستان سعودی، امارات متحدهٔ عربی و یمن مرزهای زمینی مشترک دارد. پایتخت و بزرگ‌ترین شهر آن مسقط است و جمعیت عمان در سال ۲۰۲۴ حدود ۵٫۲۸ میلیون نفر بوده است که نسبت به سال ۲۰۲۳ میلادی ۴٫۶۰٪ افزایش داشته است. &amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منبع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18969</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18969"/>
		<updated>2025-05-03T17:27:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* پیدایش */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;nowiki&amp;gt;اینجا متن قالب‌بندی‌نشده وارد شود&amp;lt;/nowiki&amp;gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:Abazieh-mo-1.jpg|بندانگشتی]]&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[شیعه|تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]] قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که [[قرآن کریم]] بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به [[خوارج]]نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را [[موحّد]] می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%DB%8C%D8%B1&amp;diff=18968</id>
		<title>زبیر</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%DB%8C%D8%B1&amp;diff=18968"/>
		<updated>2025-05-03T17:26:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: صفحه‌ای تازه حاوی «زبیر بن عوام (۵۹۴ – ۶۵۶ میلادی) از مهم‌ترین صحابه‌های محمد بود و از سوی او، م...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;زبیر بن عوام (۵۹۴ – ۶۵۶ میلادی) از مهم‌ترین صحابه‌های محمد بود و از سوی او، ملقب به حواری وی گردید و به روایت عشره مبشره که در میان اهل سنت شایع است، جزو ۱۰ تنی است که محمد به آن‌ها بهشت را وعده داد. وی همچنین جزو شورایی است که عمر بن خطاب در هنگامی که در بستر مرگ بود تشکیل داد. ریشه نام زبیر از کلمه زبر، طی البئر بالحجاره گرفته شده که به معنای چاه سنگ یا مرد قوی است. &amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منبع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B7%D9%84%D8%AD%D9%87&amp;diff=18967</id>
		<title>طلحه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B7%D9%84%D8%AD%D9%87&amp;diff=18967"/>
		<updated>2025-05-03T17:25:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: صفحه‌ای تازه حاوی «طلحة بن عبیدالله از صحابه پیامبر اکرم(ص) و از نخستین مسلمانان بود. او در جنگ‌...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;طلحة بن عبیدالله از صحابه پیامبر اکرم(ص) و از نخستین مسلمانان بود. او در جنگ‌های صدر اسلام رشادت‌هایی از خود نشان داد.‌ طلحه پسرعموی ابوبکر بن ابوقحافه خلیفه اول مسلمانان بود. وی پس از وفات پیامبر(ص) به همکاری با خلفای نخستین روی آورد و در کشورگشایی‌های آنان حضور فعال داشت. &amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منبع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=18966</id>
		<title>عثمان</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=18966"/>
		<updated>2025-05-03T17:23:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: صفحه‌ای تازه حاوی «ابوعبداللّٰه عثمان بن عفان بن ابی‌عاص اموی قریشی (به عربی: أَبُو عَبْدِ اللَ...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;ابوعبداللّٰه عثمان بن عفان بن ابی‌عاص اموی قریشی (به عربی: أَبُو عَبْدِ اللَّٰهِ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ الْأُمَوِيُّ الْقُرَشِيُّ) (۵۷۶ – ۶۵۶ میلادی) سومین خلیفه مسلمانان پس از درگذشت محمد، پیامبر اسلام بود. او از سال ۲۳ تا ۳۵ هجری قمری مصادف با ۶۴۴ تا ۶۵۶ میلادی به مدت ۱۲ سال بر سرزمین‌های اسلامی و فتوحات جدید خود زمامداری نمود. او دعوت محمد را پذیرفت و مسلمان شد. &amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منبع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%AC%DB%8C%D9%87&amp;diff=18965</id>
		<title>فرقه الناجیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%AC%DB%8C%D9%87&amp;diff=18965"/>
		<updated>2025-05-03T17:21:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: صفحه‌ای تازه حاوی «فِرقه ناجیه یا گروه نجات‌یافته عبارتی در حدیث افتراق که به شیعه امامیه تفسی...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;فِرقه ناجیه یا گروه نجات‌یافته عبارتی در حدیث افتراق که به شیعه امامیه تفسیر شده است. در حدیث منسوب به پیامبر(ص) آمده، پس از وی، امت اسلامی فرقه‌فرقه شده و تنها یکی از آنها نجات می‌یابد. از پیامبر(ص) و امام علی(ع) نقل شده که فرقه ناجیه، فقط شیعیانِ علی(ع) هستند. درباره مصداق و چیستی فرقه ناجیه آثاری نوشته شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منبع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18964</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18964"/>
		<updated>2025-05-03T17:18:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* تعریف */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;nowiki&amp;gt;اینجا متن قالب‌بندی‌نشده وارد شود&amp;lt;/nowiki&amp;gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:Abazieh-mo-1.jpg|بندانگشتی]]&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[شیعه|تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]]قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که [[قرآن کریم]] بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به [[خوارج]]نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را [[موحّد]] می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%87&amp;diff=18961</id>
		<title>بصره</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%87&amp;diff=18961"/>
		<updated>2025-05-03T17:10:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: صفحه‌ای تازه حاوی «بَصره بندری تاریخی در بین النهرین سفلی، در ساحل اروندرود و در جنوب شرقی عراق...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;بَصره بندری تاریخی در بین النهرین سفلی، در ساحل اروندرود و در جنوب شرقی عراق که مهمترین بندر رودخانه‌ای و دومین شهر بزرگ این کشور از جهت وسعت پس از بغداد به شمار می‌آید. این بندر به سبب مجاورت با خلیج فارس از اهمیت اقتصادی، سیاسی و نظامی برخوردار است. &amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منبع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%81%D9%87&amp;diff=18957</id>
		<title>خلیفه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%81%D9%87&amp;diff=18957"/>
		<updated>2025-05-03T17:06:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: صفحه‌ای تازه حاوی «خلیفه (به عربی: خليفة) (در معنای لغوی، پشت سر، جانشین) شخص نخست و پادشاه یک خلا...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;خلیفه (به عربی: خليفة) (در معنای لغوی، پشت سر، جانشین) شخص نخست و پادشاه یک خلافت به‌شمار می‌رود. این واژه، عنوان و لقبی است که در قانون جوامع اسلامی یا شریعت به رهبر امت اسلامی داده می‌شود. &amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18955</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18955"/>
		<updated>2025-05-03T17:01:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;nowiki&amp;gt;اینجا متن قالب‌بندی‌نشده وارد شود&amp;lt;/nowiki&amp;gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:Abazieh-mo-1.jpg|بندانگشتی]]&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]]قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که [[قرآن کریم]] بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به [[خوارج]]نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را [[موحّد]] می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18561</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18561"/>
		<updated>2025-04-26T19:12:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* اعتقادات اباضیه */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:Abazieh-mo-1.jpg|بندانگشتی]]&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]]قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر]] و [[عمر]] از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که [[قرآن کریم]] بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به [[خوارج]]نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را [[موحّد]] می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18560</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18560"/>
		<updated>2025-04-26T19:10:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* دولت های مهم */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:Abazieh-mo-1.jpg|بندانگشتی]]&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]]قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به خوارج نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را موحّد می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18558</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18558"/>
		<updated>2025-04-26T19:09:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[پرونده:Abazieh-mo-1.jpg|بندانگشتی]]&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]]قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای عمان، زنگبار و شمال آفریقا، الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به خوارج نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را موحّد می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Abazieh-mo-1.jpg&amp;diff=18557</id>
		<title>پرونده:Abazieh-mo-1.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Abazieh-mo-1.jpg&amp;diff=18557"/>
		<updated>2025-04-26T19:09:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;اباضیه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18555</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18555"/>
		<updated>2025-04-26T19:06:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* پیدایش */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن [[خوارج]] با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]]قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، [[عثمان]] و [[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای عمان، زنگبار و شمال آفریقا، الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به خوارج نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را موحّد می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18554</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18554"/>
		<updated>2025-04-26T19:02:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* اشخاص مهم */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای عمان، زنگبار و شمال آفریقا، الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==انشعابات==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به خوارج نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را موحّد می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18549</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18549"/>
		<updated>2025-04-26T18:57:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* دولت های مهم */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==سیر تاریخی==&lt;br /&gt;
ندارد&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای عمان، زنگبار و شمال آفریقا، الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به خوارج نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را موحّد می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18548</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18548"/>
		<updated>2025-04-26T18:55:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* تعریف */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی شیعه- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از [[تشیع]] جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا به‌ویژه جزیره زنگبارو عمان سکونت دارند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا- اباضیه&amp;lt;/ref&amp;gt;عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری حتی در اندلس می‌زیستند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی فقه-اباضیه و تعریف آن&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را [[الدعوه]]، [[مذهب الحق]]، [[فرقه المحقه]] و [[فرقه الناجیه]] می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&amp;lt;ref&amp;gt;ویکی پدیا&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای عمان، زنگبار و شمال آفریقا، الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به خوارج نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را موحّد می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18547</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18547"/>
		<updated>2025-04-26T18:50:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* بزرگان اباضیه */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا [به‌ویژه جزیره زنگبار]و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری [حتی در اندلس] می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای عمان، زنگبار و شمال آفریقا، الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اشخاص مهم''' ==&lt;br /&gt;
* شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به خوارج نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را موحّد می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18546</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18546"/>
		<updated>2025-04-26T18:49:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا [به‌ویژه جزیره زنگبار]و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری [حتی در اندلس] می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای عمان، زنگبار و شمال آفریقا، الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله===&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به [[معتزله]] و [[شیعه]] نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از [[شیعه]] و [[معتزله]] متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به خوارج نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را موحّد می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18538</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18538"/>
		<updated>2025-04-26T18:41:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* =ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا [به‌ویژه جزیره زنگبار]و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری [حتی در اندلس] می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای عمان، زنگبار و شمال آفریقا، الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله==&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به معتزله و شیعه نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از شیعه و معتزله متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به خوارج نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را موحّد می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18535</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18535"/>
		<updated>2025-04-26T18:39:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* =ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا [به‌ویژه جزیره زنگبار]و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری [حتی در اندلس] می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای عمان، زنگبار و شمال آفریقا، الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
==ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله==&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به معتزله و شیعه نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از شیعه و معتزله متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به خوارج نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را موحّد می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18534</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18534"/>
		<updated>2025-04-26T18:39:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* تعریف */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا [به‌ویژه جزیره زنگبار]و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری [حتی در اندلس] می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای عمان، زنگبار و شمال آفریقا، الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله==&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به معتزله و شیعه نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از شیعه و معتزله متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به خوارج نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را موحّد می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18533</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18533"/>
		<updated>2025-04-26T18:37:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* اعتقادات اباضیه */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای عمان، زنگبار و شمال آفریقا، الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
===ارتباط اباضیه به شیعه و معتزله==&lt;br /&gt;
شاخصه‌های عقیدتی اباضیه به معتزله و شیعه نزدیک‌تر از اهل سنت‌اند، چنان که در بحث از حقیقت صفات الهی و مفهوم آن، رؤیت خداوند در قیامت ، آزادی و اختیار انسان و نقش وی در اعمال خویش در عین پذیرش نقش قدرت الهی بر افعال انسان، تفسیر عقلانی از حسن و قبح و پاره‌ای دیگر از مسائل از شیعه و معتزله متأثرند، گرچه در تفسیر ایمان و تعریف آن به قول لسانی، تصدیق قلبی و عمل به اعضا و نیز اعتقاد به خلود مرتکب کبیره در جهنم در صورت عدم توبه و حکم به کفر آنان، به خوارج نزدیک‌اند، جز آن‌که معتقدند کفر مرتکب کبیره نه از نوع کفر دین و ملت بلکه از نوع کفر نعمت است، از این رو مرتکب کبیره را موحّد می‌دانند نه مشرک و ازدواج و ارث‌بری از آنان را جایز و کشتن آنان را ممنوع می‌دانند مگر، آنکه آنان شروع کننده جنگ باشند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18524</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18524"/>
		<updated>2025-04-26T18:25:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''دولت های مهم''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه تنها فرقه باقی‌مانده از فرقه‌های خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای عمان، زنگبار و شمال آفریقا، الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18521</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18521"/>
		<updated>2025-04-26T18:21:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* تعریف */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از [[مذاهب اسلام]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18519</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18519"/>
		<updated>2025-04-26T18:20:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع''' ==&lt;br /&gt;
* ویکی پدیا&lt;br /&gt;
* ویکی شیعه&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18518</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18518"/>
		<updated>2025-04-26T18:17:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* منابع تکمیلی */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18517</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18517"/>
		<updated>2025-04-26T18:15:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* جستار های وابسته */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الإباضیة فی موکب التاریخ؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18515</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18515"/>
		<updated>2025-04-26T18:13:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* ادامه سیاست اباض */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
# مورد فهرست شماره‌ای&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستار های وابسته==&lt;br /&gt;
* [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/فهرست_فرق_و_مذاهب_اعتقادی_اسلام فرق اسلامی]&lt;br /&gt;
* [https://fa.wikifeqh.ir/اهل_حدیث اهل حدیث]&lt;br /&gt;
*[https://www.mehrnews.com/amp/5308958/ خوارج] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الإباضیة فی موکب التاریخ؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18514</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18514"/>
		<updated>2025-04-26T18:13:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* بزرگان اباضی گری */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباض''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستار های وابسته==&lt;br /&gt;
* [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/فهرست_فرق_و_مذاهب_اعتقادی_اسلام فرق اسلامی]&lt;br /&gt;
* [https://fa.wikifeqh.ir/اهل_حدیث اهل حدیث]&lt;br /&gt;
*[https://www.mehrnews.com/amp/5308958/ خوارج] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الإباضیة فی موکب التاریخ؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18513</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18513"/>
		<updated>2025-04-26T18:12:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* اباضیه */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''تعریف''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضی گری''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباض''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستار های وابسته==&lt;br /&gt;
* [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/فهرست_فرق_و_مذاهب_اعتقادی_اسلام فرق اسلامی]&lt;br /&gt;
* [https://fa.wikifeqh.ir/اهل_حدیث اهل حدیث]&lt;br /&gt;
*[https://www.mehrnews.com/amp/5308958/ خوارج] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
* الإباضیة فی موکب التاریخ؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
* الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
* الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
* الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18094</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18094"/>
		<updated>2025-04-19T17:55:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضی گری''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''ادامه سیاست اباض''' ==&lt;br /&gt;
ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستار های وابسته==&lt;br /&gt;
* [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/فهرست_فرق_و_مذاهب_اعتقادی_اسلام فرق اسلامی]&lt;br /&gt;
* [https://fa.wikifeqh.ir/اهل_حدیث اهل حدیث]&lt;br /&gt;
*[https://www.mehrnews.com/amp/5308958/ خوارج] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
الإباضیة فی موکب التاریخ؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18092</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18092"/>
		<updated>2025-04-19T17:52:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضی گری''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستار های وابسته==&lt;br /&gt;
* [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/فهرست_فرق_و_مذاهب_اعتقادی_اسلام فرق اسلامی]&lt;br /&gt;
* [https://fa.wikifeqh.ir/اهل_حدیث اهل حدیث]&lt;br /&gt;
*[https://www.mehrnews.com/amp/5308958/ خوارج] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
الإباضیة فی موکب التاریخ؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18089</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18089"/>
		<updated>2025-04-19T17:51:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضی گری''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستار های وابسته==&lt;br /&gt;
* [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/فهرست_فرق_و_مذاهب_اعتقادی_اسلام فرق اسلامی]&lt;br /&gt;
* [https://fa.wikifeqh.ir/اهل_حدیث اهل حدیث]&lt;br /&gt;
*[https://www.mehrnews.com/amp/5308958/ خوارج] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
الإباضیة فی موکب التاریخ؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18073</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18073"/>
		<updated>2025-04-19T17:40:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: /* بزرگان اباضی گری */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
منابع، آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضی گری''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستار های وابسته==&lt;br /&gt;
* [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/فهرست_فرق_و_مذاهب_اعتقادی_اسلام فرق اسلامی]&lt;br /&gt;
* [https://fa.wikifeqh.ir/اهل_حدیث اهل حدیث]&lt;br /&gt;
*[https://www.mehrnews.com/amp/5308958/ خوارج] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
الإباضیة فی موکب التاریخ؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18072</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18072"/>
		<updated>2025-04-19T17:38:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
منابع، آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضی گری''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستار های وابسته==&lt;br /&gt;
* [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/فهرست_فرق_و_مذاهب_اعتقادی_اسلام فرق اسلامی]&lt;br /&gt;
* [https://fa.wikifeqh.ir/اهل_حدیث اهل حدیث]&lt;br /&gt;
*[https://www.mehrnews.com/amp/5308958/ خوارج] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
الإباضیة فی موکب التاریخ؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18071</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18071"/>
		<updated>2025-04-19T17:37:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
منابع، آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضی گری''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستار های وابسته==&lt;br /&gt;
* [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/فهرست_فرق_و_مذاهب_اعتقادی_اسلام فرق اسلامی]&lt;br /&gt;
* [https://fa.wikifeqh.ir/اهل_حدیث اهل حدیث]&lt;br /&gt;
*[https://www.mehrnews.com/amp/5308958/ خوارج] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''منابع تکمیلی''' ==&lt;br /&gt;
الإباضیة فی موکب التاریخ؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی).&lt;br /&gt;
الملل و النحل؛ شهرستانی.&lt;br /&gt;
الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
	<entry>
		<id>http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18068</id>
		<title>اباضیه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D9%87&amp;diff=18068"/>
		<updated>2025-04-19T17:34:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Soltani: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;نویسنده:مهلا سلطانی&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه یا اباضی‌گری یکی از مذاهب اسلام است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفته‌است. گفته شده این فرقه از کهن‌ترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقی‌مانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شده‌است.&lt;br /&gt;
پیدایش&lt;br /&gt;
منابع، آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پیدایش''' ==&lt;br /&gt;
پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشه‌کن کردن خوارج با شدت بیش‌تری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدند&lt;br /&gt;
پس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بی‌نیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.&lt;br /&gt;
آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام می‌دارند &amp;lt;ref&amp;gt; الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''بزرگان اباضی گری''' ==&lt;br /&gt;
شیخ علی یحی معمر&lt;br /&gt;
دکتر عمرو خلیفه نامی&lt;br /&gt;
شیخ ابراهیم بیوض&lt;br /&gt;
شیخ ابوالیقضان ابراهیم&lt;br /&gt;
مجاهد سلیمان بارونی&lt;br /&gt;
شیخ احمد خلیلی&lt;br /&gt;
شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
== '''اعتقادات اباضیه''' ==&lt;br /&gt;
اباضیه در پی کج‌فهمی‌های خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و می‌فرماید:&lt;br /&gt;
«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاورده‌اید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» &amp;lt;ref&amp;gt; مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ &amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف می‌شمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بنده‌ای مؤمن نمی‌شود؛ &lt;br /&gt;
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.&lt;br /&gt;
مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بنده‌ای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. &amp;lt;ref&amp;gt; طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ &amp;lt;/ref&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== '''پراکندگی جمعیت''' ==&lt;br /&gt;
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته می‌شود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیت‌های پراکنده‌تری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت می‌شوند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== جستار های وابسته==&lt;br /&gt;
* [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/فهرست_فرق_و_مذاهب_اعتقادی_اسلام فرق اسلامی]&lt;br /&gt;
* [https://fa.wikifeqh.ir/اهل_حدیث اهل حدیث]&lt;br /&gt;
*[https://www.mehrnews.com/amp/5308958/ خوارج] &lt;br /&gt;
== '''پانویس''' ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Soltani</name></author>
		
	</entry>
</feed>