تعریف نفس - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Hasaninasab: /* مطلب دیگر */

2020-02-06T03:44:32Z

‏مطلب دیگر

Hasaninasab در ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۱۶

2020-02-05T15:16:41Z

Hasaninasab در ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۳۴

2020-02-05T13:34:30Z

Hasaninasab: /* دیدگاه ابن سینا */

2020-02-05T13:29:43Z

‏دیدگاه ابن سینا

Hasaninasab: /* دیدگاه ابن سینا */

2020-02-05T12:57:19Z

‏دیدگاه ابن سینا

Hasaninasab در ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۵۶

2020-02-05T12:56:55Z

Hasaninasab در ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۵۴

2020-02-05T12:54:02Z

Hasaninasab: صفحه‌ای تازه حاوی «==نفس در قرآن کریم== برای نفس در قرآن کریم، معانی مختلفی بیان شده است: 1. '''جان ی...» ایجاد کرد

2020-02-05T12:32:21Z

صفحه‌ای تازه حاوی «==نفس در قرآن کریم== برای نفس در قرآن کریم، معانی مختلفی بیان شده است: 1. '''جان ی...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

==نفس در قرآن کریم==
برای نفس در قرآن کریم، معانی مختلفی بیان شده است:

1. '''جان یا حیات حیوانی''':
* ما کان لنفس ان تموت الا باذن الله (برای نفس چیزی نیست مگر آنکه بمیرد با اذن پروردگارـ سوره آل عمران ـ آیه ۱۴۵)
* کل نفس ذائقه الموت (هر نفسی مرگ را خواهد چشید ـ سوره انبیا ـ آیه ۳۴).

در این دو آیه نفس هم‌ردیف جان است که پایان و غایت آن مرگ است.

2. '''روان یا نفس انسانی''':
* «و ذکر به ان تبسل نفس بما کسبت (و پند بده به آن نفس، آنچه کسب کند، بدان گرفتار می‌شودـ سوره انعام ـ آیه ۷۰)

در این مورد نفس همان مجموعه‌ی حالات روانی می‌باشد که خاصیت ادراکی، انفعالی،افعالی دارد و بر مبنای این سه خصوصیت خود را می‌سازد و شخصیت خود را شکل می‌دهد.

3. '''شخصیت شکل یافته و متعادل''':
* لا یکلف نفس الا وسعها (خدا هرکس را به اندازه تواناییش تکلیف می‌دهد ـ سوره بقره ـ آیه ۲۳۳)
در این مرتبه نفسی مطرح است که خود را به مر تبه ای از کمال رسانده است.

4. '''وجدان نفسانی یا خود آگاهی''':
* کل نفس ذائقه الموت و نبلوکم بالشر و الخیر فتنه والینا ترجعون (هر نفسی در عالم رنج و سختی مرگ را می‌چشد و درسیر زندگی با خوبی و بدی آزمایش می‌شود و به سوی ما بازگشت می‌کند ـ سوره انبیا ـ آیه ۳۵)
* علمت نفس ما قدمت و اخرت (هر نفسی می‌داند آنچه را که از پیش فرستاده شده است و آنچه را که از پس خواهد آمد ـ سوره انفطار آ آیه ۵)
در این آیه هم نفس به معنای جان آمده است و هم به معنای عامل وجدان و شعور که نتیجتا منش انسانی را بیان می‌کند.

5. '''اصل ثابت انسانی و خودآگاهی''':
* و نفس و ما سویها فالهمها فجورها و تقویها (قسم به نفس و آنکه او را متعادل و متکامل آفرید و در او بدکاری و پرهیزکاری الهام کرد ـ سوره شمس ـ آیه ۷ و ۸)
این آیه ناظر به روان انسان است که می‌تواند در مسیر ظهور و فعلیت فطرت حرکت کرده و الهام گیرد و متکامل شود و یا به بدکاری روی آورد.

6. '''نفس حیوانی یا نفس تعالی نیافته''':
* ما ابری نفسی ان النفس لاماره بالسوء الا ما رحم ربی ان ربی غفور رحیم (نفسم را تبرئه نمی‌کنم که نفس امر به بدی می‌کند مگر خدا بر من رحمت آورد بدرستی که پروردگار من آمرزنده و مهربان است ـ سوره یوسف ـ آیه ۵۳)

با توجه به چند معنایی از معانی نفس که در قرآن کریم آمده است، می‌توان چنین برداشت کرد که نفس انسان از سویی با فطرت و ذات خویش در ارتباط است و از سویی دیگر با طبیعت پیرامون یا محیط و مکتسبات آن و بدین ترتیب نفس شکل می‌گیرد.

@@ سطر ۵۵: / سطر ۵۵: @@
 با این تعریف روشن می‌شود که «نفس» کمال اوّلی برای جسم آلی است که منشأ صدور آثار و نتایج نفسانی میشود.
 ==پانویس==
 {{پانویس}}

@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 ==دیدگاه فارابی==
 فارابی در تعریف نفس بشری آورده است: «نفس نخستین استکمال جسم طبیعی آلی بالقّوه‌ی ذی حیات است»؛ «جایز نیست که چون افلاطون بگوییم که نفس پیش از بدن موجود بوده است. نفس از بعد از بدن، سعادت‌ها و شقاوت‌هاست و این احوال در وضع نفوس مختلف فرق می‌کند و هر نفسی را مستحق حالتی است».<ref>مقاله علم‌النفس، علی‌اکبر وطن‌پرست، مجله کتاب ماه علوم و فنون، آذر 1388ش.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}

@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 ==دیدگاه کندی==
 ابویوسف یعقوب بن اسحاق کندی درباره‌ی نفس رأی خاصی ابراز نمی‌کند و آنچه در این باب می‌آورد بیان آرای حکمای پیشین است.<ref>مقاله علم‌النفس، علی‌اکبر وطن‌پرست، مجله کتاب ماه علوم و فنون، آذر 1388ش.</ref> در مجموعه رسائل فلسفی کندی، رساله‌ای است با عنوان القول فی النفس المختصر من کتاب ارسطو و فلاطن و در کنار آن رساله‌ی کوتاه دیگری موسوم به کلام الکندی فی النفس مختصر و جبر که در این دو رساله کندی نفس را چنین تعریف کرده است: «نفس نخستین استکمال جسم طبیعی بالقوه دارای حیات است.»<ref>مقاله علم‌النفس، علی‌اکبر وطن‌پرست، مجله کتاب ماه علوم و فنون، آذر 1388ش.</ref> این تعریف اساساً از ارسطو و حکمای پیرو مکتب اوست.<ref>مقاله علم‌النفس، علی‌اکبر وطن‌پرست، مجله کتاب ماه علوم و فنون، آذر 1388ش.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}

@@ سطر ۳۴: / سطر ۳۴: @@
 ==دیدگاه ابن سینا==
 ابن سینا نفس را به معنای وسیع مبدأ و حرکت در نظر گرفته است و همه‌ی کائنات را واجد این موهبت می‌داند.<ref>مقاله علم‌النفس، علی‌اکبر وطن‌پرست، مجله کتاب ماه علوم و فنون، آذر 1388ش.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۵۷
سطر ۳۴:		سطر ۳۴:
	==دیدگاه ابن سینا==		==دیدگاه ابن سینا==
	ابن سینا نفس را به معنای وسیع مبدأ و حرکت در نظر گرفته است و همه‌ی کائنات را واجد این موهبت می‌داند.<ref>مقاله علم‌النفس، علی‌اکبر وطن‌پرست، مجله کتاب ماه علوم و فنون، آذر 1388ش.</ref>		ابن سینا نفس را به معنای وسیع مبدأ و حرکت در نظر گرفته است و همه‌ی کائنات را واجد این موهبت می‌داند.<ref>مقاله علم‌النفس، علی‌اکبر وطن‌پرست، مجله کتاب ماه علوم و فنون، آذر 1388ش.</ref>
		+
		+	==پانویس==
		+	{{پانویس}}

@@ سطر ۳: / سطر ۳: @@
 . '''جان یا حیات حیوانی''':
-* ما کان لنفس ان تموت الا باذن الله (برای نفس چیزی نیست مگر آنکه بمیرد با اذن پروردگارـ سوره آل عمران ـ آیه ۱۴۵)
+* ما کان لنفس ان تموت الا باذن الله (برای نفس چیزی نیست مگر آنکه بمیرد با اذن پروردگارـ <ref>سوره آل عمران ـ آیه ۱۴۵</ref>)
-* کل نفس ذائقه الموت (هر نفسی مرگ را خواهد چشید ـ سوره انبیا ـ آیه ۳۴).
+* کل نفس ذائقه الموت (هر نفسی مرگ را خواهد چشید ـ <ref>سوره انبیا ـ آیه ۳۴</ref>).
 در این دو آیه نفس هم‌ردیف جان است که پایان و غایت آن مرگ است.
 . '''روان یا نفس انسانی''':
-* «و ذکر به ان تبسل نفس بما کسبت (و پند بده به آن نفس، آنچه کسب کند، بدان گرفتار می‌شودـ سوره انعام ـ آیه ۷۰)
+* «و ذکر به ان تبسل نفس بما کسبت (و پند بده به آن نفس، آنچه کسب کند، بدان گرفتار می‌شودـ <ref>سوره انعام ـ آیه ۷۰</ref>)
 در این مورد نفس همان مجموعه‌ی حالات روانی می‌باشد که خاصیت ادراکی، انفعالی،افعالی دارد و بر مبنای این سه خصوصیت خود را می‌سازد و شخصیت خود را شکل می‌دهد.
 . '''شخصیت شکل یافته و متعادل''':
-* لا یکلف نفس الا وسعها (خدا هرکس را به اندازه تواناییش تکلیف می‌دهد ـ سوره بقره ـ آیه ۲۳۳)
+* لا یکلف نفس الا وسعها (خدا هرکس را به اندازه تواناییش تکلیف می‌دهد ـ <ref>سوره بقره ـ آیه ۲۳۳</ref>)
 در این مرتبه نفسی مطرح است که خود را به مر تبه ای از کمال رسانده است.
 . '''وجدان نفسانی یا خود آگاهی''':
-* کل نفس ذائقه الموت و نبلوکم بالشر و الخیر فتنه والینا ترجعون (هر نفسی در عالم رنج و سختی مرگ را می‌چشد و درسیر زندگی با خوبی و بدی آزمایش می‌شود و به سوی ما بازگشت می‌کند ـ سوره انبیا ـ آیه ۳۵)
+* کل نفس ذائقه الموت و نبلوکم بالشر و الخیر فتنه والینا ترجعون (هر نفسی در عالم رنج و سختی مرگ را می‌چشد و درسیر زندگی با خوبی و بدی آزمایش می‌شود و به سوی ما بازگشت می‌کند ـ <ref>سوره انبیا ـ آیه ۳۵</ref>)
-* علمت نفس ما قدمت و اخرت (هر نفسی می‌داند آنچه را که از پیش فرستاده شده است و آنچه را که از پس خواهد آمد ـ سوره انفطار آ آیه ۵)
+* علمت نفس ما قدمت و اخرت (هر نفسی می‌داند آنچه را که از پیش فرستاده شده است و آنچه را که از پس خواهد آمد ـ <ref>سوره انفطار آیه ۵</ref>)
 در این آیه هم نفس به معنای جان آمده است و هم به معنای عامل وجدان و شعور که نتیجتا منش انسانی را بیان می‌کند.
 . '''اصل ثابت انسانی و خودآگاهی''':
-* و نفس و ما سویها فالهمها فجورها و تقویها (قسم به نفس و آنکه او را متعادل و متکامل آفرید و در او بدکاری و پرهیزکاری الهام کرد ـ سوره شمس ـ آیه ۷ و ۸)
+* و نفس و ما سویها فالهمها فجورها و تقویها (قسم به نفس و آنکه او را متعادل و متکامل آفرید و در او بدکاری و پرهیزکاری الهام کرد ـ <ref>سوره شمس ـ آیه ۷ و ۸</ref>)
 این آیه ناظر به روان انسان است که می‌تواند در مسیر ظهور و فعلیت فطرت حرکت کرده و الهام گیرد و متکامل شود و یا به بدکاری روی آورد.
 . '''نفس حیوانی یا نفس تعالی نیافته''':
-* ما ابری نفسی ان النفس لاماره بالسوء الا ما رحم ربی ان ربی غفور رحیم (نفسم را تبرئه نمی‌کنم که نفس امر به بدی می‌کند مگر خدا بر من رحمت آورد بدرستی که پروردگار من آمرزنده و مهربان است ـ سوره یوسف ـ آیه ۵۳)
+* ما ابری نفسی ان النفس لاماره بالسوء الا ما رحم ربی ان ربی غفور رحیم (نفسم را تبرئه نمی‌کنم که نفس امر به بدی می‌کند مگر خدا بر من رحمت آورد بدرستی که پروردگار من آمرزنده و مهربان است ـ <ref>سوره یوسف ـ آیه ۵۳</ref>)
 با توجه به چند معنایی از معانی نفس که در قرآن کریم آمده است، می‌توان چنین برداشت کرد که نفس انسان از سویی با فطرت و ذات خویش در ارتباط است و از سویی دیگر با طبیعت پیرامون یا محیط و مکتسبات آن و بدین ترتیب نفس شکل می‌گیرد.<ref>مقاله علم‌النفس، علی‌اکبر وطن‌پرست، مجله کتاب ماه علوم و فنون، آذر 1388ش.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۵۴
سطر ۲۹:		سطر ۲۹:
	* ما ابری نفسی ان النفس لاماره بالسوء الا ما رحم ربی ان ربی غفور رحیم (نفسم را تبرئه نمی‌کنم که نفس امر به بدی می‌کند مگر خدا بر من رحمت آورد بدرستی که پروردگار من آمرزنده و مهربان است ـ سوره یوسف ـ آیه ۵۳)		* ما ابری نفسی ان النفس لاماره بالسوء الا ما رحم ربی ان ربی غفور رحیم (نفسم را تبرئه نمی‌کنم که نفس امر به بدی می‌کند مگر خدا بر من رحمت آورد بدرستی که پروردگار من آمرزنده و مهربان است ـ سوره یوسف ـ آیه ۵۳)

−	با توجه به چند معنایی از معانی نفس که در قرآن کریم آمده است، می‌توان چنین برداشت کرد که نفس انسان از سویی با فطرت و ذات خویش در ارتباط است و از سویی دیگر با طبیعت پیرامون یا محیط و مکتسبات آن و بدین ترتیب نفس شکل می‌گیرد.	+	با توجه به چند معنایی از معانی نفس که در قرآن کریم آمده است، می‌توان چنین برداشت کرد که نفس انسان از سویی با فطرت و ذات خویش در ارتباط است و از سویی دیگر با طبیعت پیرامون یا محیط و مکتسبات آن و بدین ترتیب نفس شکل می‌گیرد.<ref>مقاله علم‌النفس، علی‌اکبر وطن‌پرست، مجله کتاب ماه علوم و فنون، آذر 1388ش.</ref>
		+
		+
		+	==دیدگاه ابن سینا==
		+	ابن سینا نفس را به معنای وسیع مبدأ و حرکت در نظر گرفته است و همه‌ی کائنات را واجد این موهبت می‌داند.<ref>مقاله علم‌النفس، علی‌اکبر وطن‌پرست، مجله کتاب ماه علوم و فنون، آذر 1388ش.</ref>