http://tarikhnema.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D9%81%D8%B3 2026-08-04T00:44:19Z تاریخچهٔ ویرایش‌های این صفحه در ویکی MediaWiki 1.31.1 http://tarikhnema.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D9%84%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D9%81%D8%B3&diff=8994&oldid=prev 2020-02-06T03:34:33Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «در نظر ارسطو حالاتی مانند خشم، اندوه، شادی،ترس، و مانند آن متعلّق به موجودی...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>در نظر ارسطو حالاتی مانند خشم، اندوه، شادی،ترس، و مانند آن متعلّق به موجودی است که مرکب ازنفس و بدن می‏باشد. این حالات را نمی‏توان اوّلاً وبالذّات به نفس اسناد داد و استناد آن به بدن را ثانوی وبالتبع دانست. و بدین لحاظ در تبیین این حالاتهمواره باید حالت بدنی خاصی که مقارن با آن ظاهرمی‏شود در نظر داشت و در تبیین و تعریف آن کیفیتوارد کرد. مثلاً در تعریف و تبیین خشم نمی‏توان به اینمقدار بسنده کرد که «خشم حالتی است که برای حملهو انتقام در نفس پدید می‏آید» بلکه باید تغییری را کهمقارن با این حالت در قلب و حرارت بدن حاصلمی‏شود بر این بیان افزود و متمّم آن قرار داد(10) و هم ازاین رو است که می‏گوید: «اگر شروط بدنی که مقارن بابعضی از عواطف، مانند خشم یا ترس است، تحقّقیابد، خود آن عواطف نیز به ظهور می‏رسد، ولو عللروحی برای ظهور آنها بسیار ضعیف یا اصلاً معدومباشد.(11)<br /> <br /> حاصل آن که به عقیده ارسطو ظهور هر حالتی درنفس مستلزم اشتراک نفس و بدن است، به گونه‏ای کهدر تبیین یکی از حالات نفسانی باید کیفیتی را که مقارنبا ظهور آن حالت در بدن پدید می‏آید، ملحوظدانست. اسناد حِرَف و صنایع به نفس نیز در نظر ارسطوناصواب است.و اینگونه از افعال را نیز باید به مجموعهمرکب از نفس و بدن اسناد داد.(12)<br /> <br /> اما از نظر ابن سینا هم حالاتی مانند خشم و اندوه وهم حِرَف و صناعاتی مانند نسّاجی و بنّایی، افعالخاص نفسانی است، نه افعال مشترک میان نفس و بدن؛یعنی اوّلاً و بالذّات به نفس تعلّق دارد و ثانیا و بالتبع باانفعالات بدنی مقارن می‏شود. به عقیده ابن سینا،اگرچه نفس با بدن مرتبط است و با عروض احوالیمانند اندوه و شادی، در احوال مزاج نیز دگرگونیحاصل می‏شود، و مثلاً در اثر اندوه، در عمل تغذیاختلال حاصل می‏شود، و در اثر شادی تغذی تقویت می‏شود، و یا به دنبال ترس موی بر تن راست می‏شود ومانند آن؛(13) اما از این ارتباط و تقارن نباید تصوّر کرد کهاشتراک نفس و بدن در این احوال به نحو تساوی وبدون اصالت و تقدّم یکی از آن دو بر دیگری است.بلکه این احوال و افعال اصالتا متعلق به نفس است؛ و ازاین رو است که ظهور این حالات در نفس همیشه مقارنبا آثار بدنی آنها نیست. و از سوی دیگر عقل می‏تواندمانع احوال خاص نفسانی مانند اندوه یا شادی گردد،اما نمی‏تواند از ظهور لذّات یا آلام خاص بدنی ممانعتکند.(14)<br /> <br /> ==منبع==<br /> * https://library.tebyan.net/fa/Viewer/Text/66194/0</div>

Hasaninasab