زیدیه - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Hoseini در ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۷

2025-06-05T09:27:20Z

Hoseini در ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۳

2025-06-05T09:23:03Z

Hoseini در ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۶

2025-06-05T09:16:01Z

Hoseini: /* منابع */

2025-06-05T09:14:11Z

‏منابع

Hoseini در ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۳

2025-06-05T09:13:09Z

Hoseini: /* منابع */

2025-06-05T09:10:20Z

‏منابع

Hoseini: /* پراکندگی جمعیت */

2025-06-05T09:09:02Z

‏پراکندگی جمعیت

Hoseini: /* پیدایش */

2025-05-24T20:02:08Z

‏پیدایش

Hoseini در ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۸

2025-05-23T10:58:57Z

Hoseini در ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۶

2025-05-23T10:56:20Z

@@ سطر ۳۵: / سطر ۳۵: @@
-زیدیه یکی از مذاهب شیعه است.زیدیه فرقه ای هستندکه پس از [[امام علی (ع)]] و [[امام حسن (ع)]] و [[امام حسین (ع)]] به امامت زید فرزند امام سجاد علیه السلام قائل هستند وامام سجاد علیه السلام و سایر امامان بعدی اثنی عشریه را تنها به عنوان پیشوایان علم و معرفت میپذیرند.فرقه هایی از زیدیه گرچه امام علی علیه السلام را افضل مردم پس از پیامبر میدانند اما خلافت ابوبکر و عمر را مشروع تلقی میکنند.دلیل ان جواز خلافت مفضول با وجود افضل است.<ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،51.</ref>.
+زیدیه یکی از مذاهب شیعه است.زیدیه فرقه ای هستندکه پس از [[امام علی (ع)]] و [[امام حسن (ع)]] و [[امام حسین (ع)]] به امامت زید فرزند امام سجاد علیه السلام قائل هستند و [[امام سجاد علیه السلام]] و سایر امامان بعدی اثنی عشریه را تنها به عنوان پیشوایان علم و معرفت میپذیرند.فرقه هایی از زیدیه گرچه امام علی علیه السلام را افضل مردم پس از [[پیامبر]] میدانند اما خلافت [[ابوبکر]] و [[عمر]] را مشروع تلقی میکنند.دلیل ان جواز خلافت مفضول با وجود افضل است.<ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،51.</ref>.
 ==علت نامگذاری==
-این فرقه از شیعه در عصر بنی امیه که از ظلمت و تاریکی به شمار می‌رود ،به وجود آمده است. عصری که در آن خلفای بنی امیه در محو احکام و آثار اسلام با یکدیگر به مسابقه برخاسته بودند. آن زمان حضرت زید بن علی برای اصلاح امت اسلامی قیام کرد و جماعت مسلمین برای احیای شریعت که امر مقدسی است به او روی آوردند و از نظریات و افکار زید پشتیبانی کردند و به امامت وی معتقد شدند که بعدها در تاریخ فرق و مذاهب به شیعه زیدی معروف شدند.<ref>تاریخ زیدیه در قرن دوم و سوم هجری،۲۳۸.</ref>.
+این فرقه از شیعه در عصر [[بنی امیه]] که از ظلمت و تاریکی به شمار می‌رود ،به وجود آمده است. عصری که در آن خلفای بنی امیه در محو احکام و آثار [[اسلام]] با یکدیگر به مسابقه برخاسته بودند. آن زمان حضرت زید بن علی برای اصلاح [[امت]] اسلامی قیام کرد و جماعت مسلمین برای احیای شریعت که امر مقدسی است به او روی آوردند و از نظریات و افکار زید پشتیبانی کردند و به امامت وی معتقد شدند که بعدها در تاریخ فرق و مذاهب به شیعه زیدی معروف شدند.<ref>تاریخ زیدیه در قرن دوم و سوم هجری،۲۳۸.</ref>.
 ==پیدایش==
-سومین گروه از فرقه‌های اصلی شیعه ،زیدیه است.این فرقه از شیعه در عصر بنی امیه که از ظلمت و تاریکی به شمار می‌رود ،به وجود آمده است. این گروه به امامت زید، فرزند امام زین العابدین معتقد هستند .زیدی‌ها از نظر تعداد پیروان از شیعیان دوازه امامی کمتر هستند و برخلاف امامیه، نص را لازم نمی دانند، بلکه معتقدند که امامت باید در میان فرزندان حضرت فاطمه باشد، و می‌گویند :هر فاطمی که شمشیر بکشد و مردم را به سوی خود دعوت کند، اطاعت او همچون اطاعت حضرت علی بر آنها واجب است ،زیدیه‌ها در کشورهای مختلف از جمله یمن، بلاد جبل و دیلم پراکنده هستند.<ref>تاریخ زیدیه در قرن دوم و سوم هجری،39.</ref>.
+سومین گروه از فرقه‌های اصلی شیعه ،زیدیه است.این فرقه از شیعه در عصر [[بنی امیه]] که از ظلمت و تاریکی به شمار می‌رود ،به وجود آمده است. این گروه به امامت زید، فرزند امام زین العابدین معتقد هستند .زیدی‌ها از نظر تعداد پیروان از [[شیعیان دوازه امامی]] کمتر هستند و برخلاف امامیه، نص را لازم نمی دانند، بلکه معتقدند که امامت باید در میان فرزندان حضرت فاطمه باشد، و می‌گویند :هر فاطمی که شمشیر بکشد و مردم را به سوی خود دعوت کند، اطاعت او همچون اطاعت حضرت علی بر آنها واجب است ،زیدیه‌ها در کشورهای مختلف از جمله یمن، بلاد جبل و دیلم پراکنده هستند.<ref>تاریخ زیدیه در قرن دوم و سوم هجری،39.</ref>.
-پس از زید،در بین پیروان او دانشمندانی پدید آمدند که به تنظیم عقاید و احکام زیدیه پرداختند و بدین ترتیب، مذهب زیدیه پدید امد.گرچه دانشمندان زیدیه به سیره عملی و نوشته های زید توجه داشتند،اما در عقاید از معتزله و درفقه از مکتب [[ابوحنیفه]] تاثیر پذیرفتند.<ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،52.</ref>.
+پس از زید،در بین پیروان او دانشمندانی پدید آمدند که به تنظیم عقاید و احکام زیدیه پرداختند و بدین ترتیب، مذهب زیدیه پدید امد.گرچه دانشمندان زیدیه به سیره عملی و نوشته های زید توجه داشتند،اما در عقاید از [[معتزله]] و درفقه از مکتب [[ابوحنیفه]] تاثیر پذیرفتند.<ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،52.</ref>.
 ==اشخاص مهم==

@@ سطر ۵۶: / سطر ۵۶: @@
-_زیدیان یمن:نخستین بار زیدیه توسط ابراهیم بن موسی در سال ۱۹۹ هجری وارد یمن شد، ولی وی توسط سپاه عباسی در سال ۲۰۱ هجری شکست خورد و به بغداد رفت. در سال ۲۸۴ هجری الهادی الی الحق در صعده یمن حکومت زیدیان را تشکیل داد و در سال ۲۸۸ هجری صنعا را نیز به تصرف خود در اورد. وی در سال ۲۹۸ هجری درگذشت. امام هادی در مذهب زیدی مجتهد بود و فقه هادوی را در یمن پایه گذاری نمود که نزدیک به فقه حنفی است.<ref>زیدیه،تاریخ و عقاید،91.</ref>.
+_زیدیان یمن:نخستین بار زیدیه توسط ابراهیم بن موسی در سال ۱۹۹ هجری وارد یمن شد، ولی وی توسط سپاه عباسی در سال ۲۰۱ هجری شکست خورد و به بغداد رفت. در سال ۲۸۴ هجری [[الهادی الی الحق]] در صعده یمن حکومت زیدیان را تشکیل داد و در سال ۲۸۸ هجری صنعا را نیز به تصرف خود در اورد. وی در سال ۲۹۸ هجری درگذشت. امام هادی در مذهب زیدی مجتهد بود و فقه هادوی را در یمن پایه گذاری نمود که نزدیک به فقه حنفی است.<ref>زیدیه،تاریخ و عقاید،91.</ref>.
 ==سیر تاریخی==
-زید فرزند امام سجاد علیه السلام است .او در نیمه دوم قرن اول و نیمه اول قرن دوم می‌زیست و بر ضد هشام بن عبدالملک حاکم اموی قیام کرد و سرانجام به شهادت رسید .امامان معصوم علیه السلام و دانشمندان امامیه، زید را به جهت دانش،  تقوا و شجاعتش ستوده و قیامش را مورد تایید قرار داده‌اند.از نظر آنها زید مدعی امامت نبود و به امامت پدر، برادر و پسر برادرش اعتقاد داشت و با رضایت آنان و به انگیزه انتقام خون امام حسین، امر به معروف و نهی از منکر و اصلاح امور امت و تشکیل حکومت و واگذاری آن به امامان معصوم علیه السلام قیام کرد.<ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،51.</ref>.
+زید فرزند امام سجاد علیه السلام است .او در نیمه دوم قرن اول و نیمه اول قرن دوم می‌زیست و بر ضد هشام بن عبدالملک حاکم اموی قیام کرد و سرانجام به شهادت رسید .امامان معصوم علیه السلام و دانشمندان [[امامیه]]، زید را به جهت دانش،  تقوا و شجاعتش ستوده و قیامش را مورد تایید قرار داده‌اند.از نظر آنها زید مدعی امامت نبود و به امامت پدر، برادر و پسر برادرش اعتقاد داشت و با رضایت آنان و به انگیزه انتقام خون امام حسین، امر به معروف و نهی از منکر و اصلاح امور امت و تشکیل حکومت و واگذاری آن به امامان معصوم علیه السلام قیام کرد.<ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،51.</ref>.
-فرقه‌هایی از زیدیه اگرچه امام علی علیه السلام را افضل مردم پس از پیامبر(ص) می‌دانند اما خلافت ابوبکر و عمر را مشروع تلقی می‌کنند دلیل آنها جواز خلافت مفضول با وجود افضل است در کتاب‌های فرق و مذاهب،اهل سنت به زید نسبت می‌دهند و دلیل آنها گزارشی است که در برخی کتاب‌های تاریخی ذکر شده است این گزارش بر طبق نقل [[ابن اثیر]] چنین است پس از خروج زید جماعتی از سران بیعت کننده با زید نظر او را درباره [[ابوبکر]] و [[عمر]] جویا شدند زید در پاسخ گفت خداوند آن دو را رحمت کند من از اهل بیتم چیزی جز نیکی درباره آنها نشنیدم بیشترین چیزی که در اینجا وجود دارد این است که ما نسبت به خلافت از همه مردم سزاوارتر بودیم ولی ما را از آن محروم کردند.<ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،51.</ref>.
+فرقه‌هایی از زیدیه اگرچه امام علی علیه السلام را افضل مردم پس از پیامبر(ص) می‌دانند اما خلافت [[ابوبکر]] و [[عمر]] را مشروع تلقی می‌کنند دلیل آنها جواز خلافت مفضول با وجود افضل است در کتاب‌های فرق و مذاهب،[[اهل سنت]] به زید نسبت می‌دهند و دلیل آنها گزارشی است که در برخی کتاب‌های تاریخی ذکر شده است این گزارش بر طبق نقل [[ابن اثیر]] چنین است پس از خروج زید جماعتی از سران بیعت کننده با زید نظر او را درباره [[ابوبکر]] و [[عمر]] جویا شدند زید در پاسخ گفت خداوند آن دو را رحمت کند من از اهل بیتم چیزی جز نیکی درباره آنها نشنیدم بیشترین چیزی که در اینجا وجود دارد این است که ما نسبت به خلافت از همه مردم سزاوارتر بودیم ولی ما را از آن محروم کردند.<ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،51.</ref>.
 ===سقوط و انزوا===
@@ سطر ۷۶: / سطر ۷۶: @@
 ==عقایدمهم==
 ===امامت===
-آنان تنها به سه امام منصوص معتقدند از این رو می‌توان آنها را شیعه سه امامی دانست.به عقیده آنان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله تنها به امامت امام علی و امام حسن و امام حسین علیه السلام تصریح کرده است و پس از این سه بزرگوار، امام کسی است که شرایطی را احراز کند، یکی از این شرایط جهاد علنی و مبارزه مسلحانه با ستمگران است. از همین جاست که زیدیه پس از امام حسین علیه السلام به امامت امام سجاد علیه السلام و دیگر امامان امامیه که به جهاد علنی نپرداختند، اعتقاد ندارند.<ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،52.</ref>.
+آنان تنها به سه امام منصوص معتقدند از این رو می‌توان آنها را شیعه سه امامی دانست.به عقیده آنان [[پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله]] تنها به امامت امام علی و امام حسن و امام حسین علیه السلام تصریح کرده است و پس از این سه بزرگوار، امام کسی است که شرایطی را احراز کند، یکی از این شرایط جهاد علنی و مبارزه مسلحانه با ستمگران است. از همین جاست که زیدیه پس از امام حسین علیه السلام به امامت امام سجاد علیه السلام و دیگر امامان امامیه که به جهاد علنی نپرداختند، اعتقاد ندارند.<ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،52.</ref>.
 ===شرایط امامت===
@@ سطر ۸۵: / سطر ۸۵: @@
 جارودیه درباره آخرین امام نیز با یکدیگر اختلاف دارند گروهی معتقدند [[محمد بن عبدالله بن حسن]] امام غایب و آخرین امام است گروه دیگر محمد بن قاسم را دارای این مقام می‌دانند و گروه سوم یحیی بن عمر را.
-همچنین بغدادی میگوید: هر سه فرقه زیدیه مانند خوارج معتقدند که مرتکبین کبیره خالد رد آتش جهنم اند.
+همچنین بغدادی میگوید: هر سه فرقه زیدیه مانند [[خوارج]] معتقدند که مرتکبین کبیره خالد رد آتش جهنم اند.
 <ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،53.</ref>.
@@ سطر ۹۱: / سطر ۹۱: @@
 زیدیه موفق شدند در مراکش و طبرستان و یمن حکومت‌های تشکیل دهند امروزه مهم‌ترین پایگاه زیدیه کشور یمن است.
 <ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،54.</ref>.
-یمن،اقامتگاه اصلی زیدیان در دوره کنونی است. بر اساس برخی منابع حدود ۴۵ درصد جمعیت یمن، زیدی مذهب هستند. اما منابع دیگری معتقدند این جمعیت مربوط به یمن شمالی است و به زمانی‎ برمی‎‌گردد که یمن به دو کشور شمالی و جنوبی تقسیم شده بود و پس از اتحاد دو یمن، پیروان زیدیه حدود ۳۵ درصد جمعیت کل یمن را تشکیل می‎دهند. آنان بیشتر دراستان‌‎های صَعده، حَجَّه، ذِمار و صَنعا است.<ref>ویکی شیعه.</ref>.
+یمن،اقامتگاه اصلی زیدیان در دوره کنونی است. بر اساس برخی منابع حدود ۴۵ درصد جمعیت یمن، زیدی مذهب هستند. اما منابع دیگری معتقدند این جمعیت مربوط به یمن شمالی است و به زمانی‎ برمی‎‌گردد که یمن به دو کشور شمالی و جنوبی تقسیم شده بود و پس از اتحاد دو یمن، پیروان زیدیه حدود ۳۵ درصد جمعیت کل [[یمن]] را تشکیل می‎دهند. آنان بیشتر دراستان‌‎های صَعده، حَجَّه، ذِمار و صَنعا است.<ref>ویکی شیعه.</ref>.
 ==منابع تکمیلی==

@@ سطر ۹۴: / سطر ۹۴: @@
 ==منابع تکمیلی==
+*جنبش زیدیه در ایران،عبدالرفیع حقیقت،۱۳۵۹،فایلpdf،منبع تکمیلی
 ==پانویس==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۴
سطر ۱۰۹:		سطر ۱۰۹:

	*زیدیه،تاریخ و عقاید،مهدی فرمانیان،سید علی موسوی نژاد،۱۳۸۶،فایلpdf		*زیدیه،تاریخ و عقاید،مهدی فرمانیان،سید علی موسوی نژاد،۱۳۸۶،فایلpdf
−

	* سایت ویکی شیعه		* سایت ویکی شیعه

@@ سطر ۹۲: / سطر ۹۲: @@
 <ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،54.</ref>.
 یمن،اقامتگاه اصلی زیدیان در دوره کنونی است. بر اساس برخی منابع حدود ۴۵ درصد جمعیت یمن، زیدی مذهب هستند. اما منابع دیگری معتقدند این جمعیت مربوط به یمن شمالی است و به زمانی‎ برمی‎‌گردد که یمن به دو کشور شمالی و جنوبی تقسیم شده بود و پس از اتحاد دو یمن، پیروان زیدیه حدود ۳۵ درصد جمعیت کل یمن را تشکیل می‎دهند. آنان بیشتر دراستان‌‎های صَعده، حَجَّه، ذِمار و صَنعا است.<ref>ویکی شیعه.</ref>.
 ==پانویس==
@@ سطر ۱۰۷: / سطر ۱۱۰: @@
 *زیدیه،تاریخ و عقاید،مهدی فرمانیان،سید علی موسوی نژاد،۱۳۸۶،فایلpdf
 * سایت ویکی شیعه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۰
سطر ۱۰۸:		سطر ۱۰۸:

	*جنبش زیدیه در ایران،عبدالرفیع حقیقت،۱۳۵۹،فایلpdf،منبع تکمیلی		*جنبش زیدیه در ایران،عبدالرفیع حقیقت،۱۳۵۹،فایلpdf،منبع تکمیلی
		+
		+	* سایت ویکی شیعه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۸
سطر ۳۵:		سطر ۳۵:


−	زیدیه یکی از مذاهب شیعه ~~هستند~~.زیدیه فرقه ای هستندکه پس از [[امام علی (ع)]] و [[امام حسن (ع)]] و [[امام حسین (ع)]] به امامت زید فرزند امام سجاد علیه السلام قائل هستند وامام سجاد علیه السلام و سایر امامان بعدی اثنی عشریه را تنها به عنوان پیشوایان علم و معرفت میپذیرند.فرقه هایی از زیدیه گرچه امام علی علیه السلام را افضل مردم پس از پیامبر میدانند اما خلافت ابوبکر و عمر را مشروع تلقی میکنند.دلیل ان جواز خلافت مفضول با وجود افضل است.<ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،51.</ref>.	+	زیدیه یکی از مذاهب شیعه است.زیدیه فرقه ای هستندکه پس از [[امام علی (ع)]] و [[امام حسن (ع)]] و [[امام حسین (ع)]] به امامت زید فرزند امام سجاد علیه السلام قائل هستند وامام سجاد علیه السلام و سایر امامان بعدی اثنی عشریه را تنها به عنوان پیشوایان علم و معرفت میپذیرند.فرقه هایی از زیدیه گرچه امام علی علیه السلام را افضل مردم پس از پیامبر میدانند اما خلافت ابوبکر و عمر را مشروع تلقی میکنند.دلیل ان جواز خلافت مفضول با وجود افضل است.<ref>آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی،51.</ref>.

	==علت نامگذاری==		==علت نامگذاری==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۶
سطر ۵۰:		سطر ۵۰:
	==دولت های مهم==		==دولت های مهم==

−	1_زیدیان طبرستان:[[حسن بن زید]] از آنجا که از ظلم ~~و جور~~ عباسیان رنج می‌برد ،می‌خواست همانند اسلاف خود قیام کند. با این حال حسن مخفیانه در ری زندگی می‌کرد و هرگز امر خود را آشکار نمی‌ساخت تا آنکه شرایط مقتضی شد که نهضت خود را آغاز کند از این جهت وقتی که این خبر به دیلم و طبرستان رسید، مردم دسته دسته با وی بیعت کردند و این نخستین بار بود که مذهب زیدی در دیار طبرستان انتشار می‌ یافت.	+	1_زیدیان طبرستان:[[حسن بن زید]] از آنجا که از ظلم عباسیان رنج می‌برد ،می‌خواست همانند اسلاف خود قیام کند. با این حال حسن مخفیانه در ری زندگی می‌کرد و هرگز امر خود را آشکار نمی‌ساخت تا آنکه شرایط مقتضی شد که نهضت خود را آغاز کند از این جهت وقتی که این خبر به دیلم و طبرستان رسید، مردم دسته دسته با وی بیعت کردند و این نخستین بار بود که مذهب زیدی در دیار طبرستان انتشار می‌ یافت.