نویسنده:مهلا سلطانی{{جعبه اطلاعات فرقه| عنوان = اباضیه| تصویر = Abazieh-mo-1.jpg| اندازه تصویر =| توضیح تصویر = مذهب اباضیه|مؤسس = عبدالله ابن اباض| سال تأسیس = ۳۷ هجری| قدمت = | گرایش = یک مکتب میانهرو از خوارج| گستره جغرافیایی = عمان، زنگبار، شمال آفریقا| شهرهای مهم = | زیارتگاهها =| وقایع مهم = انقلاب اباضیان در عمان و تأسیس دولت اباضیه، مخالفت با خلافتهای اموی و عباسی، شورشها و قیامهای اباضی در شمال آفریقا
| حکومتها =
| علل پیدایش = جنگ صفین و ماجرای حکمیت، تأسیس خوارج و انشعاب در میان آنان
| نامهای دیگر =
| از فرقههای = اهل سنت
| از شاخههای =
| باورها =
| داعیان =
| فرقهها =
| شاخهها =
| رهبر/امام کنونی =
| رهبران/امامان = عبدالله بن إباض، جابر بن زید الأزدی
| آئینها =
| کتابهای مهم =
| وضعیت = همچنان فعال
| تاریخ انقراض =
| تعداد پیروان =
| مؤسسات =
| مذهبی =
| اجتماعی =
| سیاسی =
}}
{{تاریخ فرق و مذاهب اسلامی}}
== '''اباضیه''' ==اباضیه یا اباضیگری یکی از [[مذاهب اسلام ]] است که برخی معتقدند از جریان خوارج نشأت گرفتهاست. گفته شده این فرقه از کهنترین مذاهب اسلامی و تنها گروه باقیمانده از خوارج است.نام این مکتب از نام عبدالله بن اباض تمیمی نخستین پیشوای آن گرفته شدهاست.<ref>ویکی شیعه- اباضیه</ref>پیدایشاباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب میآید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (بهویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند.
اباضیه که هم == '''پیدایش''' ==پس از تسنن کشته شدن [[ابوبلال]]، ابن زیاد به قصد ریشهکن کردن [[خوارج]] با شدت بیشتری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان به قصد جهاد در [[بصره]] گرد آمدند، و در مقایسه با سنیان میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و شیعیان گروه کوچکی ظاهراً نافع نسبت به حساب میآید، اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم استدیگران ریاستی داشت. امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (بهویژه جزیره زنگبار) همین ایام [[عبدالله بن زبیر]] در [[مکه]] قیام و عمان سکونت دارندادعای خلافت کرده بود. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی به پیشنهاد نافع، در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب سال ۶۴ق آنان در کنار [[ابن زبیر]] برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدندپس از نبرد، [[خوارج]] از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را دارد موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بینیازی از خوارج، [[عثمان]] و بر پایه دادههای کتاب واقعیتهای جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب بهشمار میروند.البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گستردهتری (حتی در اندلس) میزیستند[[طلحه]] و [[زبیر]] را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا [[خلیفه]] و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام میدارند <ref> الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ </ref>
اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه میخوانند و آن را کهنترین مذهب اسلامی، نزدیکترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیکترین مذهب به روح اسلام میدانند. اباضیه میانهروتر از دیگر گروههای خوارج بهشمار میروند.==سیر تاریخی==ندارد
== '''دولت های مهم''' ==
اباضیه تنها فرقه باقیمانده از فرقههای خوارج است که در حال حاضر پیروانی در کشورهای [[عمان]]، [[زنگبار ]]و [[شمال آفریقا،]] الجزایر، لیبی و تونس دارد، چنان که مذهب رسمی کشور عمان، اباضی است.
== '''پیدایش''' انشعابات==پس از کشته شدن ابوبلال، ابن زیاد به قصد ریشهکن کردن خوارج با شدت بیشتری به قلع و قمع آنان ادامه داد. متقابلاً خوارج هم به قصد جهاد در بصره گرد آمدند، و در میان آنان رهبران قوم همچون نافع بن ازرق، عبدالله بن صفار و ابن اباض حاضر بودند و ظاهراً نافع نسبت به دیگران ریاستی داشت. در همین ایام عبدالله بن زبیر در مکه قیام و ادعای خلافت کرده بود. به پیشنهاد نافع، در سال ۶۴ق آنان در کنار ابن زبیر برابر سپاه شام جنگیدند و پیروز شدندپس از نبرد، خوارج از باور ابن زبیر پرس و جو کردند. ابن زبیر اگرچه پیش از نبرد، خود را موافق آنان نشان داده بود، اما با احساس بینیازی از خوارج، عثمان و طلحه و زبیر را ستود و از خوارج تبری جست و خوارج از او جدا شدند.آغاز فعالیت و پیدایش اباضیه را، شوال سال ۳۷هجری، و پس از جنگ صفین با انتخاب عبداللّه بن وهب راسبی به عنوان امام یا خلیفه و با شعار «حکمی جز حکم خدا نیست» اعلام میدارند <ref> الکامل، ج ۲، ص۲۰۲-۲۰۶ </ref>ندارد
== '''بزرگان اباضی گریاشخاص مهم''' ==* شیخ علی یحی معمر
* دکتر عمرو خلیفه نامی
* شیخ ابراهیم بیوض
* شیخ ابوالیقضان ابراهیم
* مجاهد سلیمان بارونی
* شیخ احمد خلیلی
* شیخ ابواسحق ابراهیم اطفیش
== '''اعتقادات اباضیه''' ==
آنان بر این عقیدهاند که نمیتوان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و [[ابوبکر ]] و [[عمر ]] از دنیا رفتهاند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمیگوییم که او مؤمن است یا کافراباضیه در پی کجفهمیهای خود با نص صریح قرآن نیز مخالف هستند؛ در حالی که قرآن کریم بین ایمان و اسلام تفاوت نهاده است و میفرماید:«قالَتِ الاَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَم تُؤمِنوا وَلکِنْ قولوا اَسْلَمْنا»؛ «اعراب گفتند ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاوردهاید؛ بلکه بگویید: اسلام آوردیم...» <ref> مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۵۷ </ref>
ایمان و اسلام را هم معنی و مترادف میشمرند. ایمان اسلام است و اسلام ایمان بندهای مؤمن نمیشود؛
جیطالی، اسماعیل بن موسی، قناطر الخیرات، ج۱، ص۲۸۱. عمان، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.مگر آنکه به چهار شهادت ایمان بیاورد: شهادت به وحدانیت خدا، به رسالت پیامبر اکرم (صلياللهعليهوآله) از جانب خدا، به رستاخیز پس از مرگ و به قَدَر. هرگاه بندهای این چهار شهادت را به زبان آورد، ایمان او از نظر مردم کامل است. <ref> طبری، تاریخ، ج ۵، ص۵۶۶ </ref> == '''ادامه سیاست اباض''' ==ابوالشعثاء جابر با حجاج بن یوسف ثقفی روابطی دوستانه داشت؛ ولی این حسن رابطه دیری نپایید و حجاج به کشتن اباضیه مانند دیگر خوارج پرداخت، و در زمان او بیشتر بزرگان اباضی به عمان تبعید شدند.
== '''پراکندگی جمعیت''' ==
عمان: بزرگترین جمعیت اباضیه در عمان متمرکز است و این مذهب به عنوان مذهب غالب در این کشور شناخته میشود. شمال آفریقا: جوامع کوچکتری از اباضیه در مناطقی از شمال آفریقا، به ویژه در الجزایر (به طور خاص در منطقه وادی مزاب)، لیبی (جبل نفوسه) و تونس (جزیره جربه) وجود دارند. آفریقای شرقی: جمعیتهای پراکندهتری نیز در آفریقای شرقی، به ویژه در زنگبار یافت میشوند.
== جستار های وابسته==
* [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/فهرست_فرق_و_مذاهب_اعتقادی_اسلام فرق اسلامی]
* [https://fa.wikifeqh.ir/اهل_حدیث اهل حدیث]
*[https://www.mehrnews.com/amp/5308958/ خوارج]
== '''منابع تکمیلی''' ==
الإباضیة فی موکب التاریخ؛علی یحیی معمر. * الفرق الإسلامیة؛ (ذیل کتاب شرح المواقف للکرمانی). * الملل و النحل؛ شهرستانی. * الإباضیة بین الفرق الإسلامیة؛علی یحیی معمر.
== '''پانویس''' ==
{{پانویس}}
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]
[[Category:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]
[[رده== '''منابع''' ==نویسنده:دانشجویان تاریخ ۱۴۰۲]]مهلا سلطانی* ویکی پدیا* ویکی شیعه